بررسی قیمت کارخانه خودروهای داخلی طی یکساله اخیر نشان میدهد که میانگین قیمت محصولات سایپا حدود ۸۸ درصد و محصولات ایران خودرو نزدیک به ۸۴ درصد رشد کرده است.
در این میان، قیمت خودروهای داخلی طی سه مرحله در تیر، شهریور و بهمن امسال، با موج تازهای از گرانی روبهرو شدند. کارشناسان معتقدند که افزایش نرخ ارز مورد استفاده صنایع، مهمترین عامل اثرگذار بر این روند بوده است. بر همین مبنا، این نرخ از حدود ۷۰ هزار تومان به محدوده ۱۳۵ هزار تومان رسیده و فشار مستقیمی بر هزینه تولید وارد کرده است؛ اما این در حالی است که خودروسازان هر زمانی که بتوانند، قیمتها را افزایش میدهند تا زیان باقیمانده از سالهای گذشته را به سود تبدیل کنند؛ در حالی که کیفیت را کاهش ولی قیمت را افزایش میدهند.
دست خالی کارگران از خودروهای به اصطلاح اقتصادی
در همین زمینه، بابک صدرایی، کارشناس صنعت خودرو در مورد قیمت خودروهای داخلی به اقتصاد ۲۴ گفت: چند موضوع در مورد قیمت خودروهای داخلی مطرح است. نخست اینکه بهرهوری در شرکتهای خودروسازی ایران بسیار پایین است و خودرو نسبت به تیراژ تولید و سیستم مدیریتی کنونی، گران تمام میشود.
وی ادامه داد: این در حالی است که قیمت خودرو در ایران با سطح درآمد عموم جامعه سنخیتی ندارد. به طور مثال، اگر شرایط اقتصادی در کشور نرمال بود، باید با یک میلیارد تومان، یک خودروی اقتصادی بهروز به دست مصرفکننده میرسید، اما شاهدیم که با وجود جهش قیمت دلار و عقبماندگی حقوق کارگران، این خودروی یک میلیاردی نیز با درآمد قشر متوسط در کشور همخوانی ندارد.
عقبماندگی خودروهای داخلی از استانداردهای جهانی
این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به عقبماندگی خودروهای داخلی از استانداردهای روز دنیا، گفت: خودروهایی که در دنیا تولید میشود، دارای یکسری استانداردهای ایمنی، آلایندگی و طراحی است که واقعاً بسیاری از خودروهای داخلی ما از این استانداردها عقبتر هستند.
به گفته صدرایی، بنابراین قیمت و کیفیت خودروهای داخلی ما با توان اقتصادی و درآمدی قشر متوسط تناسبی ندارد.
وی در پاسخ به این سوال که «آیا ما خودروی اقتصادی برای طبقات پایین جامعه داریم یا خیر؟» گفت: با تعریفی که از قیمتها و سطح درآمدها در کشور وجود دارد، اصلا خودرویی به نام خودروی اقتصادی در کشور نداریم.
خریداران خودرو به خودروهای ارزانتر روی آوردند
این کارشناس صنعت خودرو به واردات خودرو نیز اشاره کرد و گفت: زمانی میگفتند میخواهیم خودروی اقتصادی وارد کنیم. این در حالی است که ما اصلا در واردات هم چیزی به نام خودروی اقتصادی نداریم، چون ارزانترین خودروی بازار جهانی هم اگر وارد کشور شود، با نظام تعرفهای و نظام ارزی ما و نسبت سطح درآمدی در کشور ما، گران تمام میشود.
صدرایی ادامه داد: ارزانترین خودروی وارداتی که در بازار ایران وجود دارد، ۴ میلیارد تومان است که میتواند مورد استفاده قشر مرفه جامعه باشد.
وی در مورد پیشبینی قیمت خودرو در ماههای آینده، گفت: بازار خودرو در کشور ما به سمتی میرود که با وجود افزایش لجامگسیخته قیمت خودرو و ارز، خریدارانی که میتوانستند تا دیروز یک خودروی متوسط خریداری کنند، الان میتوانند خودرو متوسط به پایین بخرند یا کسی که میتوانست یک خودروی لاکچری بخرد، میتواند یک خودروی متوسط خریداری کند.
خرید کوییک برای کارگران آرزو شد!
این کارشناس صنعت خودرو با اشاره به اینکه خریداران به سمت خودروهای ارزانتر روی آوردهاند، گفت: تا زمانی که سطح درآمدها افزایش نیابد و ثبات اقتصادی در کشور ایجاد نشود و ثبات ارزی اتفاق نیفتد، وضعیت بازار بهتر نخواهد شد، ولی در حال حاضر نه درآمدها بالا رفته و نه ثبات اقتصادی به وجود آمده، بنابراین خریداران مداوما به خودروهای با مدل پایینتر روی میآورند.
صدرایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «چند سال طول میکشد تا یک کارگر با سطح حقوق متوسط بتواند ارزانترین مدل خودرو یعنی کوییک را خریداری کند؟» گفت: ارزانترین خودروی ایرانی، کوییک است و اگر کارگری با حقوق متوسط ماهی ۳۰ میلیون تومان بتواند هر ماه ۱۰ میلیون تومان پسانداز کند به شرط اینکه درآمد او با افزایش قیمت کوییک، افزایش یابد، حداقل ۸ سال طول میکشد تا بتواند ارزانترین خودروی داخلی را خریداری کند. این در حالی است که ما در مورد کارگرانی که دارای حداقل حقوق هستند صحبت نمیکنیم، زیرا خرید یک کوییک معمولی برای او یک آرزوی محال خواهد بود.
خودروهای داخلی قابل قیاس با استانداردهای جهانی نیستند
این کارشناس صنعت خودرو با بیان اینکه در کشور ما تنها خودرو در حال تولید است، گفت: ۱۵ سال است که این ماشینها مانند قبل هستند و هیچ تفاوتی نکردند و حتی کیفیت آنها پایینتر آمده است و خودروساز میگوید من با تمام فشارها و زیانها خودرو تولید میکنم.
صدرایی خاطرنشان کرد: خودروهای داخلی اصلا قابل قیاس با ملاک و استانداردهای جهانی نیستند و ما فقط سیستم مدیریتی داریم که خودرو، تولید و توزیع کنیم تا بازار با خلأ مواجه نشود؛ یعنی بحثهای کیفیت، ایمنی، ارتقا، پلتفرمهای بهروز و... به دلیل قطع ارتباطات جهانی و قیمت ارز و گرانی خودرو، از دسترس، خارج شده و امکانپذیر نیست.