نشست خبری مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری اسلامی ایران امروز شنبه ۱۷ مرداد با حضور برخی از دولتمردان از جمله «محمدجعفر قائمپناه» سرپرست نهاد ریاست جمهوری، «محسن حاجیمیرزایی» رئیس دفتر رئیسجمهور، «فاطمه مهاجرانی» سخنگوی دولت، «الیاس حضرتی» رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، «سیدعباس صالحی» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، «اسکندر مومنی» وزیر کشور، «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه، همچنین «سیدعباس موسوی» سرپرست معاونت سیاسی ریاست جمهوری و «محمدرضا نوروزپور» معاون امور رسانهای وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حضور بیش از ۷۰ خبرنگار از خبرگزاریها، روزنامهها و پایگاههای خبری سراسر کشور برگزار شد.
همراهی خبرنگاران برای ایجاد فضای وحدت و انسجام ضروری است
رئیسجمهور در این نشست که در محل «وزارت کشور» برگزار شد، با اشاره به نقش برجسته خبرنگاران در ایجاد فضای وحدت و انسجام در جامعه، تصریح کرد: یکی از مهمترین وظایف خبرنگاران این است که با صداقت، انصاف و براساس وظیفه ملی خود فضایی ایجاد کنند که وحدت و انسجام داخلی تقویت شود.
وی اضافه کرد: دشمن دریافته که نمیتواند با موشک ما را به تسلیم وادارد اما با ایجاد تفرقه و نفاق بر ما چیره خواهد شد. بدیهی است که اختلاف همواره وجود دارد اما هنر این است که نگاه و سلیقه مشترک را به میدان بیاوریم و از نقاط افتراق دوری کنیم، در این مسیر همراهی خبرنگاران برای ایجاد وحدت و انسجام ملی بسیار مهم و اثرگذار است.
پزشکیان با اشاره به طرح برخی مسائل نادرست در فضای رسانهای کشور، افزود: به دنبال این نیستیم که یکی آنها بگویند و یکی ما؛ اگر ما هم مقابله کنیم وحدت و انسجام بر هم میریزد. از شما خبرنگاران هم میخواهم که به ما کمک کنید که دعوا نکنیم.
رئیسجمهور با اشاره به جایگاه والای خبرنگاران در انتقال اطلاعات صحیح به جامعه، ادامه داد: اگر خبررسانی و فریاد حقیقتطلبی آنان نباشد، بسیاری از حقایق تاریخ به دست فراموشی سپرده میشود و بسیاری از جنایات پنهان مانده و دیده نمیشود. خبرنگاران راویان حقایق تاریخ و جنایات هستند.
مهمترین دغدغه دولت چهاردهم حل مشکل معیشت است
رئیس دولت چهاردهم در بخشی دیگر از صحبتهای خود تاکید کرد: راه، گفتار و سلیقه رهبر شهید انقلاب همچنان برای ما زنده است، همانگونه که راه امام حسین (ع) و عاشورا و تمام شهدا که در راه حق و عدالت جان خود را فدا کردند، زنده است.
وی در پاسخ به سوال روزنامه جوان در خصوص تورم و گرانی و برنامه دولت برای مقابله با این شرایط، «مسئله معیشت مردم» را یکی از مهمترین دغدغههای دولت چهاردهم دانست و اظهار داشت: در جلسهای که خدمت رهبر معظم انقلاب رسیدم و در تمام جلساتی که در دولت برگزار میکنیم، «معیشت مردم» مهمترین دغدغه من است، تمام تلاش خود را چه پیش و چه پس از جنگ به کار گرفتهایم که مشکلات معیشتی مردم را حل کنیم.
رئیسجمهور با اشاره به مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه کشورمان، بیان کرد: دشمنان تصور میکردند که اگر به کشورمان حمله کنند، ایران را ساقط میکنند اما دفاع جانانه نیروهای مسلح و رزمندگان ما از یک سو و حضور استثنایی مردم از سوی دیگر اجازه نداد که نیات شوم خود را عملی کنند. مردم ما همراهی کردند و پشتیبان کشور خود بودند، چه کسانی که به میدانها آمدند و چه کسانی که علیرغم تمام انتقادات و مشکلات با دشمن همراهی نکردند و حتی برخی براندازان نیز ملاحظاتی را در نظر گرفتند و گول آمریکا و رژیم صهیونیستی را نخوردند.
پزشکیان گرانی را یکی از مهمترین مسائل امروز کشور دانست و گفت: برای مدیریت بازار با صنوف مختلف، با صنعتگران و بازاریان جلسات منظمی برگزار کردیم؛ آنها نیز همراهی خوبی با دولت داشتند، و اگر این همراهی نبود، چه بسا شرایط بدتر از این میشد، بدیهی است که گروهی همواره به دنبال تخلف هستند، اکنون نیز با همراهی صنوف و بازاریان در حال پیگیری این موضوع هستیم.
وی افزود: مهمترین نگرانی من در شرایط نه جنگ و نه صلح، این نیست که آمریکا دوباره حمله کند، چرا که مقاومت مردم و توانایی نیروهای مسلح کشورمان اطمینان دارم؛ مهمترین نگرانی من، معیشت و وضعیت اقتصادی مردم است.
رئیسجمهور در پاسخ به سوال خبرنگار صداوسیما که دولت چه برنامهای برای بهبود وضعیت معیشت مردم به ویژه افزایش نرخ کالابرگ دارد، بیان کرد: نرخ کالابرگ را اصلاح خواهیم کرد، به دنبال یافتن راهی برای تامین (منابع پایدار) آن هستیم.
مصلحتی بالاتر از حفظ وحدت و انسجام وجود ندارد
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا که پرسید «حفظ وحدت و انسجام را میتوان ارزشمندترین دارایی کشور در شرایط فعلی دانست؛ که البته مرهون نوع نگاه و اقداماتی است که در دولت وفاق صورت گرفته است. با توجه به اینکه «خروج کشور از شرایط نه جنگ و نه صلح و همچنین حل مشکلات اقتصادی از مهمترین اولویتهای این روزهای کشور است، برنامه مشخص دولت برای مدیریت این دو اولویت همزمان با حفظ خط قرمزهای نظام چیست؟ گفت: الان میفهمم که چرا امیرالمومنین (ع) با چاه سخن میگفت؛ بسیاری از حرفها را نمیشود گفت، چرا که اگر بگوییم دعوا میشود، و این روزها مصلحتی بالاتر از «حفظ وحدت و انسجام» نداریم. خیلی جاها باید برای حفظ وحدت و انسجام کوتاه بیاییم.
وی ادامه داد: بنده هیچ انگیزهای جز خدمت به مردم کشورم براساس عدالت و انصاف ندارم، روشن است که مشکلات بسیاری هم داریم اما تلاش میکنیم که با همراهی یکدیگر بر این مشکلات غلبه کنیم.
دشمن میداند که با جنگ و موشک نمیتوند ما را به تسلیم وادارد
وی در تبیین ضرورت حفظ انسجام داخلی در شرایط کنونی، با اشاره به رویکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی و تحلیلگران آنها، گفت: آمریکا، اسرائیل و تحلیلگران آنها خودشان میدانند که دیگر با جنگ و موشک نمیتوان یک کشور را تسلیم و وادار به پذیرش خواستهها کرد، اما با اختلاف، تفرقه و درگیریهای داخلی میتوان این کار را کرد.
رئیس جمهور با تأکید بر ظرفیت اثرگذاری رسانهها در جلوگیری از تشدید شکافهای اجتماعی و سیاسی، افزود: شما بسیار میتوانید کمک کنید که این اختلاف و این مشکلات پیش نیاید.
پزشکیان در ادامه با اشاره به برخی مواضع و مطالب مطرحشده از سوی رسانهها و افراد مختلف، درباره ضرورت پرهیز از شکلگیری چرخه تقابل رسانهای و تشدید دوقطبیها، گفت: گاهی نیز بعضی از این رسانهها یا افراد، حرفهایی میزنند. من فقط تلاش کردم به آنها پاسخ ندهم؛ چون اگر بخواهم پاسخ بدهم، ممکن است به دلیل حرفهایی که میزنند که گاهی درست نیست، شرایط به گونهای شود که حرفی از یک طرف مطرح شود و پاسخی از طرف دیگر داده شود و در نهایت، هر طرف مخاطبان خود را جمع کند و یک طرف در برابر طرف دیگر قرار بگیرد، آنوقت وحدت و انسجام ما از بین میرود.
رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، با تبیین مهمترین دغدغه دولت در شرایط ناشی از جنگ و وضعیت نه جنگ و نه صلح، امنیت و توان دفاعی کشور را در گرو ایستادگی و مقاومت مردم و نیروهای مدافع کشور دانست و تصریح کرد: مهمترین بحثی که ما در رابطه با جنگ، یا نه جنگ و نه صلح، و یا این اوضاعی که وجود دارد، بهعنوان مدیر از آن نگران هستم، این نیست که آمریکا میتواند ما را مورد تهاجم قرار دهد. تا زمانی که انسانهایی وجود دارند که میتوانند بایستند و تا پای جان بمانند، آنها هیچ غلطی نمیتوانند بکنند.
استمرار پیگیری مشکل معیشت مردم در جلسات دولت
وی در عین حال، معیشت و وضعیت اقتصادی مردم را مهمترین نگرانی دولت عنوان کرد و با تأکید بر استمرار پیگیری این موضوع در جلسات دولت و تصمیمگیریهای اقتصادی، خاطرنشان کرد: معیشت مردم و وضعیت اقتصادی مردم، نگرانی اصلی ماست. ما با تمام وجود تلاش میکنیم. جلسه دولتی وجود ندارد که در آن با مدیران اقتصادی درباره بحث معیشت مردم و موضوع تورم صحبت نکنیم.
رئیس جمهور در پاسخ به پرسش خبرنگار پایگاه خبری سیتنا درباره وعده دولت برای اجرای مصوبه بازگشت وضعیت اینترنت به شرایط پیش از اعمال محدودیتها، با اشاره به ملاحظات و نگرانیهای موجود در این زمینه، بر عزم دولت برای رفع مشکلات و اصلاح بسترهای ارتباطی تأکید کرد و گفت: بعضی از دستگاههای امنیتی تهدیداتی را در این رابطه ملاحظه میکنند و همچنین، با توجه به حملاتی که از این طریق به زیرساختها انجام میگیرد، نگرانیهایی دارند.
تعامل سران قوا و شورای عالی امنیت ملی برای حل اختلالات اینترنت
پزشکیان با تشریح تصمیم دولت برای بازگشایی اینترنت در عین توجه به ملاحظات امنیتی و زیرساختی، افزود: با وجود همه این موضوعات، ما تصمیم گرفتیم اینترنت باز شود و تلاش خواهیم کرد که بسترهای آن نیز اصلاح شود. در این رابطه با سران سه قوه در حال گفتوگو هستیم و با شورای عالی امنیت ملی نیز گفتوگو میکنیم و سعی خواهیم کرد مشکلات را حل کنیم.
وی با اشاره به شرایط ویژه کشور و دشواریهای ناشی از وضعیت موجود، تصریح کرد: روندی که با آن مواجه هستیم، یک جنگ تمامعیار است. به همین دلیل، همه باید کمک کنند و دست به دست هم بدهیم تا مسائل را رفع کنیم.
رئیسجمهور در پاسخ به سؤال خبرنگار پایگاه خبری تابناک درباره مقایسه عملکرد دولت چهاردهم با دولت قبل بر اساس شاخصها و نمودارها با تأکید بر ضرورت توجه به شرایط و اقتضائات حاکم بر کشور در ارزیابی عملکرد دولتها، اظهار کرد: همه شما میدانید جنگ یعنی چه. همین که تا حالا نتوانستند ما را ساقط کنند، یعنی هستیم و با قدرت هستیم.
وی با تأکید بر اینکه هرگونه مقایسه عملکردی باید مبتنی بر شناخت دقیق شرایط و متغیرهای مؤثر بر عملکرد دولتها باشد، افزود: وقتی میخواهیم مقایسه کنیم، باید ببینیم چه چیزی را با چه چیزی مقایسه میکنیم. از روزی که بنده مسئولیت را به عهده گرفتم، هر روز با یک مشکل مواجه بودیم. روز اول، برادر عزیزمان، اسماعیل هنیه، را شهید کردند و این مسائل ادامه پیدا کرد و اکنون نیز در این شرایط قرار داریم.
پزشکیان با اشاره به مجموعه حوادث و فشارهایی که طی این مدت بر کشور تحمیل شده است، خاطرنشان کرد: هر کدام از این حوادث میتوانست یک کشور یا یک سیستم را ساقط کند. اینکه تا امروز در روند خدمات اجتماعی با مشکل مواجه نشدهایم، به دلیل تلاش همه مدیران و مجموعه نظام و سیستمی است که در حال فعالیت و خدمترسانی است.
وضعیت گرانی قابل قبول نیست
وی با اشاره به تشدید فشارها و پیچیدهتر شدن مسائل اقتصادی، وضعیت موجود در حوزه گرانی و ارز را نامناسب و غیرقابل قبول توصیف کرد و گفت: وقتی روزبهروز این فشارها افزایش پیدا میکند و به جای حل قضیه، پیچیدهتر میشود، طبیعتاً بنده الان اعلام میکنم وضعیت ما از نظر گرانی اصلاً قابل قبول هم نیست.
رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت تبدیل نقدها و ادعاهای سیاسی به مسئولیتپذیری عملی و مشارکت در حل مسائل کشور، خطاب به منتقدان و مدعیان ارائه راهکار، اظهار کرد: کسانی که کنار گود میایستند و مدعی میشوند که میشود کاری کرد، این گوی و این میدان. ما سیاسیکاری نکردیم. امروز برادرم آقای زاکانی که در انتخابات رقیب ما بود امروز در دولت با ایشان همکاری میکنیم و ایشان خیلی خوب همکاری میکند. آقای دکتر قالیباف نیز کاندیدای ریاستجمهوری بود و اکنون بهترین همکاری را با ما دارد. همه کسانی که در انتخابات ریاستجمهوری کاندیدا بودند و میخواستند کاری انجام دهند را دعوت کردیم و گفتیم بیایید بخشی از مشکل را حل کنید.
ایران متعلق به همه ایرانیان است
پزشکیان با اشاره به اینکه پذیرش مسئولیت اجرایی و مواجهه مستقیم با مسائل کشور با ارائه راهکار از بیرون متفاوت است، ادامه داد: خدای متعال در قرآن کریم می فرماید ممکن است مالتان را از دست بدهید، ممکن است جانتان را از دست بدهید، ممکن است خوف و ترس باشد و ممکن است معیشتتان به مشکل بر بخورد. میجنگی و همه اینها وجود دارد؛ هم بجنگی و هم بگویی همه اینها را میخواهم، میسر نیست.
رئیس جمهور در ادامه با تأکید بر ضرورت تقویت همبستگی ملی و پرهیز از هرگونه مرزبندی قومی، جغرافیایی و هویتی، گفت: ایران متعلق به همه است. ترک و کرد و لر و عرب و عجم و بلوچ. اگر الان ایران مانده، به خاطر این است که همه برای دفاع از وطن تحمل کردند، در میدان بودند و همراهی کردند.
وی در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه شرق درباره تفاهمنامه ایران و پاکستان و اینکه کدام نهاد مسئولیت و متولی اقدامات میدانی کشور با تبعات امنیتی را بر عهده دارد، با تأکید بر اینکه تفاهمنامه امضاشده متضمن هیچگونه واگذاری یا عدول از منافع و مواضع جمهوری اسلامی ایران نبوده است، اظهار کرد: در رابطه با بحث تفاهمنامه پاکستان، تفاهمنامهای که امضا شد، من بارها گفتم و الان هم میگویم؛ هیچ بندی در آن پیدا نمیکنید که ما در آنجا چیزی را واگذار کرده باشیم.
با قدرت پای آنچه امضا کردیم ایستادهایم
پزشکیان با اشاره به برخی تحلیلها و روایتهای منتشرشده درباره این تفاهمنامه، افزود: هر کسی آن را خوانده است با تحلیلهای خبرگزاریهای خارجی آن را تطبیق دهد. آیا میگویند ما تسلیم شدیم؟ آیا ما کم آوردیم؟ این توافقنامه، مثلاً توافقنامه بیربطی بود که امضا شد؟ ما با قدرت پای آنچه نوشتهایم ایستادهایم و از آن دفاع میکنیم.
رئیسجمهور با تشریح برخی آثار و پیامدهای این تفاهم و اقدامات متقابل انجامشده، ادامه داد: در همان فردای روز امضای تفاهم، محاصره قرار بود آرام برداشته شود. هرچقدر ما در تنگه هرمز محاصره را برداشتیم، آنها نیز در محاصره خودشان، محاصره را کم کردند و تحریمهای نفتی و پتروشیمی ما را حذف کردند.
پزشکیان با اشاره به تأثیرگذاری روند مذاکرات و تعاملات انجامشده بر تحولات منطقهای، گفت: جنگ لبنان را چند روز تأخیر خاتمه دادند، ولی بالاخره علیرغم اینکه آنها یک کشور دیگر هستند، جمهوری اسلامی آنها را وادار کرد که آمریکا به آنها فشار بیاورد و جنگ در لبنان را متوقف کند.
وی همچنین با اشاره به موضوع منابع مالی مسدودشده و مذاکرات مربوط به بازگشت این منابع، اظهار کرد: درباره بازگشت منابع مالی مسدود شده نیز در حال مذاکره بودیم، از طرف دیگر تیم مذاکره کننده در حال گفت و گو درباره سرمایه گذاری برای بازسازی مناطق آسیب دیده از جنگ بود.
مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال آمریکا تغییر نکرده است
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال آمریکا تغییر نکرده است، تصریح کرد: آمریکا استعمارگر است، آمریکا جنایتکار است و جمهوری اسلامی باید باشد؛ در این شکی نیست. اما همین گفتوگو، همین بحثها و همین دیپلماسی، آمریکا را وادار کرد که پای توافق و تفاهم با ایران بیاید.
وی با تأکید بر ضرورت صیانت از دستاوردهای حاصلشده در عرصه دیپلماسی، به موضوع تخلف در تنگه هرمز و واکنش جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد و گفت : آنها چون طبق آن تفاهمنامه، میبایست بر اساس دستورالعملهایی که جمهوری اسلامی با کشور عمان با هم مینویسند، عمل کنند، عمل نکردند و ما هم پاسخ دادیم. اما معمولا در چنین مواقعی باید یک تیمی تشکیل شود که نقض تفاهم را حل کند. اما به هر حال روند در حال پیگری است امیدواریم بتوانیم مسیر را با عزت و سربلندی برای کشور پیش ببریم.
تخریب تیم مذاکرهکننده کشورمان بیانصافی است
پزشکیان با دفاع از عملکرد تیمهای کارشناسی و مذاکرهکننده کشور، تأکید کرد: اعتقاد من این است که تیم مذاکره کننده ما انسانهای دلسوز، کارشناس و زحمتکشی بودند. بیانصافی است که خودمان آنها را اینگونه تخریب کنیم.
رئیسجمهور با تشریح نحوه تعامل دولت با رهبری و تأکید بر جایگاه وحدت و انسجام در فرآیند حکمرانی، افزود: در زمان رهبر شهیدمان، اگر من احساس میکردم در ذهن رهبری چیزی هست که با تصمیمات ما فرق داشته باشد. ما همه آن تصمیمات را کنار میگذاشتیم و خواسته رهبری را عمل میکردیم؛ برای اینکه مملکت با وحدت و انسجام میتواند پیش برود. ایشان با قدرت از دولت و از کارهای دولت و سیاستهای دولت، پشتیبانی میکرد و به ما کمک میکرد و کار پیش میرفت.
وی در پاسخ به سؤال خبرنگار خبرگزاری پانا درباره رویکرد دولت در حوزه عدالت آموزشی و راهبرد دولت برای تثبیت و استمرار این رویکرد، با تأکید بر اینکه عدالت، انصاف و پرهیز از تبعیض باید از اصول بنیادین نظام حکمرانی و تصمیمگیری در کشور باشد و اجرای عدالت نباید تابع گرایش، مذهب، رابطه یا حتی موضع افراد باشد، افزود: فرقی نمیکند افراد مذهبی باشند یا غیرمذهبی، دوست باشند یا دشمن؛ ما حق نداریم نسبت به مردم غیرمنصفانه برخورد کنیم و باید بر اساس انصاف با آنها برخورد کنیم.
پزشکیان با اشاره به آموزههای دینی و سیره حضرت امیرالمؤمنین(ع)، عدالت را اصلی فراتر از مناسبات فردی و سیاسی دانست و گفت: در پای منبرها به ما میگفتند حضرت علی(ع) وقتی ضربت خوردند، میفرمودند به کسی که مرا زده است، حق ندارید بیاحترامی کنید. اگر زنده ماندم، خودم تصمیم میگیرم با او چه کار کنم؛ اما اگر با این ضربت شهید شدم، فقط حق دارید یک ضربه به او بزنید و حق ندارید دو ضربه بزنید.
رئیسجمهور با طرح این پرسش که آیا چنین رویکردی در سازوکارهای فعلی نظام اداری و تخصیص فرصتها بهطور کامل محقق شده است، تصریح کرد: آیا امروز در آموزش و پرورش، در بهداشت و درمان، در اشتغال و در موقعیتهای مختلف، ما اینگونه عمل میکنیم؟ خیر.
تلاش دولت اصلاح و تغییر روندهای بیعدالتی است
وی در عین حال با اشاره به تلاش دولت برای اصلاح روندهای موجود و کاهش زمینههای تبعیض و بیعدالتی، خاطرنشان کرد: ممکن است بگویید شما برای اصلاح این وضعیت چه کار میکنید؟ داریم تلاش میکنیم و با تمام توان میکوشیم روندهایی را که در آنها بیعدالتی وجود دارد، تغییر دهیم و اصلاح کنیم.
پزشکیان با تأکید بر اینکه اصلاح ساختارهای نابرابر نیازمند اصلاح درونی و پذیرش مسئولیت از بالاترین سطح مدیریت کشور است، افزود: این کار به این سادگی هم نیست؛ ما باید تلاش کنیم این اصلاح از خود من، از رئیسجمهور، شروع شود.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت همخوانی رفتار مسئولان با مطالباتی که از مردم مطرح میکنند، گفت: وقتی میگوییم برق کم مصرف کنید، گاز کم مصرف کنید، آب کم مصرف کنید و فلان کار را انجام ندهید، اول سعی میکنیم خودمان مراعات کنیم و بعد به دیگران میگوییم که مراعات کنند.
وی با تشریح نگاه دولت به آموزش و پرورش، تأکید کرد که رویکرد دولت صرفاً معطوف به توسعه فیزیکی مدارس و ساخت ساختمان نیست، بلکه سرمایهگذاری بر نیروی انسانی و آینده کشور را هدف قرار داده است و افزود: ما برای آموزش و پرورش ساختمان نمیسازیم؛ ما برای آموزش و پرورش سرمایهگذاری میکنیم.
پزشکیان با اشاره به جایگاه آموزش و پرورش در اولویتهای دولت، اظهار کرد: من بیشترین جلسات را برای آموزش و پرورش گذاشتهام، میگذارم و خواهم گذاشت.
وی با تأکید بر اینکه آینده کشور به کیفیت تربیت و آموزش نسل جدید وابسته است، تصریح کرد: فردای مملکت ما این بچهها هستند. اگر این بچهها درست تربیت شوند، مملکت را درست خواهند کرد و هیچ قدرتی نخواهد توانست جلوی درست کردن این مملکت را بگیرد.
رئیس جمهور در عین حال، نسبت به پیامدهای ضعف در نظام تعلیم و تربیت هشدار داد و گفت: اگر ما درست آموزش ندهیم، هر کاری که در این بالا انجام بدهیم، مشکل حل نخواهد شد.
وی همچنین بر استمرار سیاست دولت در حوزه عدالت آموزشی و اصلاح نظام تعلیم و تربیت تاکید کرد.
تاکید رئیسجمهور بر ضرورت اتخاذ تصمیم براساس ظرفیتها و اقتضائات
رئیس جمهور در ادامه در پاسخ به سوال دیگری درباره موضوع تورم، شرایط سختی معیشتی مردم و رویکرد دولت در زمینه مذاکره برغم عهد شکنی طرف امریکایی و حمله به کشورمان در میانه مذاکرات، با تشریح فرآیند تصمیمگیری در شرایط «نه جنگ و نه صلح»، بر ضرورت اتخاذ تصمیمات مبتنی بر ارزیابی دقیق ظرفیتها، توانمندیها و اقتضائات کشور تأکید کرد و گفت: ما در شورای عالی امنیت ملی که در آن مجموعهای از چهره های برجسته و فرماندهان که اگر بخواهید از اقتدار کشور صحبت کنید، همین فرماندهان آن را ایجاد کردهاند، حضور داشتند؛ چه در حوزه نظامی و چه در حوزه امنیت داخلی. همه آنها معتقد بودند آن چیزی که نوشته شده بود باید انجام شود. در نتیجه، بر اساس نظرات کارشناسی، یک تفاهم درباره نحوه مدیریت شرایط نه جنگ و نه صلح شکل گرفت.
پزشکیان با اشاره به ضرورت شناخت دقیق حدود توان و ظرفیت کشور در تصمیمگیریهای کلان، اظهار کرد: میگویند برای جهالت انسان همین مقدار کافی است که نداند قدرت و توانش چقدر است و تا کجا میتواند پیش برود. بالاخره وقتی میخواهیم تصمیمی بگیریم، باید عِدّه و عُدّه خودمان را بسنجیم.
وی در ادامه، آثار مستقیم بیثباتی و نااطمینانی بر اقتصاد و جریان سرمایه را مورد توجه قرار داد و گفت: همین گرانی و بی ثباتی در بازار ارز، ناشی از شرایط فعلی است. وقتی ناآرامی وجود دارد، هیچ سرمایهداری پول خود را در جایی که ناآرامی و خطر هست مستقر نمیکند. پول در جایی مستقر میشود که امنیت و آرامش وجود داشته باشد.
رئیسجمهور با اشاره به تأثیر شرایط امنیتی و جنگی بر شاخصهای اقتصادی، تصریح کرد: در نتیجه در وضعیتی که قرار گرفتهایم، مشکلات وجود خواهد داشت. جنگی که به وجود آمد، آنها برنامهریزی کرده بودند که ایران نابود شود. با توجه به ناترازیهایی که در کشور وجود داشت، بنا بر این بود که با یک حمله، ایران را ساقط کنند.
انسجام اجتماعی و حضور مردم، دو عامل ناکام ماندن محاسبات دشمن
پزشکیان با بیان اینکه محاسبات دشمن بر مبنای ایجاد فروپاشی و شکاف داخلی استوار بوده است، افزود: این نقشهای نیست که مثلاً با بودن ما طراحی شده باشد. علت اینکه آنها این کارها را انجام میدهند، این است که همه محاسباتشان این بود که اگر حمله کنند، ایران تکهتکه میشود؛ اما این اتفاق نیفتاد.
وی انسجام اجتماعی و حضور مردم را از عوامل مهم ناکام ماندن این محاسبات دانست و گفت: این به خاطر انسجامی بود که به وجود آمد.
رئیس جمهور با اشاره به اینکه میزان اقبال عمومی، یک واقعیت قابل سنجش و مبتنی بر داده است، اظهار کرد: کسانی که مدعیاند اینها میتوانستند این کار را انجام دهند، خب درصدی که مردم اقبال دارند، معلوم بود چقدر است. این دیگر عدد و رقم است و دعوا ندارد.
پزشکیان درباره تصمیمگیری در حوزه جنگ و صلح نیز با تأکید بر جایگاه فرماندهی و ساختار قانونی تصمیمگیری، گفت: اینکه ما بجنگیم یا نه، بهتر از من و شما، فرماندهان جنگ میدانند. آنها قدرت خودشان را میدانند. رهبری تصمیم میگیرد و هر تصمیمی ایشان بگیرد، ما تا آخر ایستادهایم.
تصمیمگیری درباره جنگ در حوزه وظایف دولت نیست
رئیس جمهور با بیان اینکه اینکه مسئولیت تصمیمگیری درباره جنگ در حوزه وظایف اجرایی دولت تعریف نمیشود، افزود: تکلیف جنگ با دولت نیست؛ هم در قانون با دولت نیست و هم در ادامه با دولت نیست. دولت جایی است که باید تدارکات را فراهم کند.
پزشکیان با اشاره به الزامات برنامهریزی عملیاتی در شرایط جنگی، اظهار کرد: هیچکس برنامه نمیگذارد که مثلاً از یک کوه بالا برود، بدون اینکه بداند چند روز در راه است، در این مسیر چه چیزهایی باید داشته باشد و چگونه باید پشتیبانی شود. وقتی تصمیم میگیرید کاری انجام دهید، باید بدانید چگونه میخواهید آن کار را انجام دهید.
رئیسجمهور با تأکید بر آمادگی خود و دولت برای تحمل هزینههای دفاع از کشور، اظهار کرد: ما تا پای جان ایستادهایم. شهادت شیرینترین چیزی است که الان بنده آرزویش را دارم. از جنگیدن و ماندن نمیترسم؛ نهتنها نمیترسم، بلکه خیلی وقتها با این کار خودمان را در معرض خطر قرار میدهیم. من که نمیتوانم مثلاً خودم را از کار کنار بکشم، جلسه نگذارم و پیگیری نکنم. حالا ممکن است یک روز ما را ترور کنند؛ خب، بکنند.
وی با اشاره به استمرار فعالیت دولت حتی در شرایط دشوار امنیتی، تصریح کرد: مملکت در این وضعیت که مثلاً جلسات را نمیشد گذاشت، ما هر روز سر کار خودمان بودیم و دنبال کارمان بودیم. به این سادگی اداره نشده که شما تصور کنید اینگونه بوده است.
رئیسجمهور در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا در خصوص برنامه دولت برای برداشتن سایه تحریم و مقابله با کسانی که در قالب های مختلف از وضعیت تحریم کاسبی میکنند، اظهار داشت: ما با این پیمانی که بسته بودیم و توافقی که انجام شده بود، قرار بود تحریمها را بردارند و بخشی از آنها را برداشتند. اما صهیونیستها هم نمیخواهند کشور ما آرام باشد، وحدت و انسجام داشته باشد. از سو دیگر نمیشود شعار بدهیم که میجنگیم، اما فردا در بازار همهچیز هم باشد و گرانی هم نباشد.
ضرورت مدیریت یکپارچه منابع و مصارف در شرایط جنگی
پزشکیان در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری آخرین خبر درباره نگرانی و دغدغه مردم درباره آینده قیمت بنزین و تصمیم دولت در این زمینه، با اشاره به موضوع تأمین بنزین و سایر حاملهای انرژی، آن را در چارچوب سیاستهای دولت در حوزه عدالت و مدیریت منابع مورد توجه قرار داد و با تأکید بر اینکه هرگونه تصمیم مهم اقتصادی و اصلاحی باید با اطلاعرسانی و همراهی مردم انجام شود، خاطرنشان کرد: ما و شما باید بنشینیم و با هم همدل شویم. اگر روند ادامه پیدا کرد، چگونه باید این کمبودها و این روند را مدیریت کنیم؟ باید بپذیریم که اگر این اتفاق افتاد و نتوانستیم تولید کنیم و نتوانستیم بخریم، بالاخره باید مدیریت کنیم.
وی با اشاره به ضرورت مدیریت یکپارچه منابع و مصارف در شرایط جنگی، گفت: در این روند، بنزین، برق، گاز و آب، مدیریت منابع و مدیریت هزینهها، از جمله مسائلی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند.
رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت کاهش هزینههای دولت در شرایط جنگی، اظهار کرد: ما در دولت باید هزینههایمان را کم کنیم. هر مدیری نتواند هزینه خودش را کم کند، باید به او نمره منفی بدهیم؛ برای اینکه من نمیتوانم در جنگ هزینه خودم را بالا ببرم، باید آن را کم کنم.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت مشارکت همه دستگاههای اجرایی در مدیریت منابع، افزود: همه باید هزینههایشان را کم کنند و تا جایی که ممکن است، به کسانی که در خط مقدم میجنگند، پشتیبانی و کمک کنیم. این چیزی است که باید انجام دهیم اگر میخواهیم با قدرت بمانیم.
وی با انتقاد از ناسازگاری میان الگوی مصرف و الزامات حکمرانی در شرایط جنگی، تصریح کرد: اگر من همانطور خرج کنم، آن یکی آنطور خرج کند و این یکی آنطور مصرف کند و از طرف دیگر بگوییم میجنگیم، این معادله را من جایی ندیدهام که چگونه ممکن می شود.
رئیس جمهور با اشاره به اینکه مدیریت شرایط موجود نیازمند تصمیمات مستمر و هماهنگ در حوزههای مختلف است، خاطرنشان کرد: در نتیجه، روند گفتوگو و تصمیمگیری در حال انجام است؛ مدیریت بنزین، مدیریت گاز، مدیریت برق، مدیریت آب، مدیریت منابع و مدیریت هزینهها، به هر حال همه اینها مسائلی است که باید در این شرایط مدیریت شود.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت مقایسه منصفانه شرایط اقتصادی کشور با سایر کشورها، بهویژه در حوزه تورم و افزایش قیمتها، گفت: وقتی عدهای از رسانهها مینشینند و میگویند در فلان کشور فلان چیز گران شده و فلان چیز اینگونه شده، اگر مقایسه میکنید، دو طرف را با هم مقایسه کنید. بالاخره آنجا هم گران شده است؛ در آمریکا، در اروپا، گرانی بوده است.
وی با بیان اینکه شرایط جنگی بهطور طبیعی با محدودیت، کاهش منابع و افزایش هزینهها همراه است، تصریح کرد: وقتی میجنگیم، به هر حال کمبود پیدا میکنیم. ما خودمان را برای هرگونه سختی که در این مسیر وجود دارد آماده میکنیم.
گفتوگوی شفاف با مردم از الزامات حکمرانی در شرایط بحران است
رئیسجمهور در ادامه، گفتوگوی شفاف با مردم را یکی از الزامات حکمرانی در شرایط بحران دانست و اظهار کرد: اگر واقعیتها را با مردم در میان بگذاریم و درباره آنها گفتوگو کنیم، هرچه مردم بگویند، ما همان کار را میکنیم. ما با مردم هستیم. ما آمدهایم برای مردم نوکری کنیم؛ ما نیامدهایم ریاست کنیم.
پزشکیان با تأکید بر نگاه خود به مسئولیت عمومی و جایگاه مردم در نظام حکمرانی، خاطرنشان کرد: این را صادقانه میگویم؛ بنده خودم را از هیچکدام از این مردم بالاتر و بلندتر حساب نکردهام. در هیچکدام از این مسائل. ما همه ایرانی هستیم، عزت و سربلندی کشورمان را میخواهیم و تا پای جان هم ایستادهایم و خواهیم ایستاد.
قدردانی رئیسجمهور از همراهی احزاب و جریانهای سیاسی
وی در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه صبح نو در خصوص ارزیابی رئیس جمهور از میزان و شکل همگرایی احزاب و دسته های سیاسی در طول یکسال اخیر و فضای جنگ، با قدردانی از احزاب، جریانهای سیاسی و مجموعههای اجتماعی که در شرایط دشوار کنونی در تقویت وحدت و انسجام ملی نقشآفرینی کردهاند، اظهار داشت: همین که امروز انسجام وجود دارد و مردم، علیرغم تمام مشکلاتی که وجود دارد، تابآوری میکنند و دنیا از این وضعیت تعجب میکند، باید از همه تشکر کرد.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت پرهیز از رفتارها و مواضعی که میتواند به انسجام اجتماعی آسیب بزند، افزود: ممکن است فردی یا چند نفر باشند که گاهی، به قول پزشکان، دچار یک آریتمی شوند و پیامهای تفرقهبرانگیز از آنها بیرون بیاید؛ اما من باید از همه این عزیزان، احزاب و جریانهای مختلف که در ایجاد وحدت، انسجام و همدلی مؤثر بودهاند، قدردانی کنم.
پزشکیان با تبیین اهمیت مسئولیتپذیری جریانهای سیاسی در مدیریت افکار عمومی و حفظ ثبات اجتماعی، تصریح کرد: کافی بود هر کدام از اینها ساز مخالف بزنند و عدهای را در کشور در مقابل این اقدامات قرار دهند. همین حرفهایی که امروز درباره سختیها و گرانیها گفته میشود، میتوانست بزرگنمایی شود و مردم را به اعتراض وادار کند؛ اما همراهی و همدلی این جریانها قابل تقدیر است و امیدوارم این وحدت و انسجام همچنان ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به استمرار گفتوگو و تعامل دولت با احزاب و گروههای اجتماعی، اظهار کرد: پیش از این جلسهای با احزاب داشتیم و این هفته نیز مجدداً با احزاب جلسه خواهیم داشت. البته تنها با احزاب جلسه نمیگذاریم؛ برای ایجاد وحدت و تقویت ارتباط اجتماعی، با صنوف، اتاقهای مختلف، مساجد محلهمحور، هلالاحمر، آموزش و پرورش و انجمنهای خانه و مدرسه نیز در حال برقراری ارتباط هستیم.
رئیس جمهور هدف دولت از این مجموعه تعاملات را ایجاد سازوکار ارتباط مستمر میان حاکمیت و جامعه دانست و افزود: تلاش میکنیم با همه نهادهایی که مردمی هستند و میتوان با آنها ارتباط برقرار کرد، ارتباط داشته باشیم؛ هم دغدغههای آنها را بشنویم و هم آنها دغدغههای ما را بدانند تا بتوانیم با یکدیگر همدلی و همراهی کنیم.
پزشکیان با تشریح شرایط ویژه مدیریت کشور در وضعیت بحران و جنگ، اظهار کرد: تلاش میکنیم هماهنگیهای لازم در سیستم به وجود بیاید و روند امور را پیگیری کنیم. شرایط سختی است و واقعاً بسیاری از این روندها تحت تأثیر وضعیت موجود قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: همین که اکنون، در این وضعیت و این بحران، کشور در حال اداره شدن است، جز با همدلی و همراهی قوا، نیروهای امنیتی و نظامی و هدایت رهبر عزیزمان امکانپذیر نبود.
وضعیت اشتغال جوانان یکی از مهمترین دغدغههای شخصی و مدیریتی پزشکیان
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار رادیو جوان در خصوص برنامه دولت برای اشتغالزایی و حمایت از جوانان در دوره پسا جنگ، با تأکید بر اینکه در کنار الزامات امنیتی و دفاعی، مسائل اقتصادی و اجتماعی مردم همچنان در کانون توجه دولت قرار دارد، اظهار کرد: یکی از دغدغههایی که دارم و بارها نیز در جلساتی که با مسئولان رده بالا داشتهایم گفتهام، وضعیت اشتغال جوانان، معیشت مردم، مسکن و زندگی مردم است.
رئیس جمهور با تشریح چرایی تلاش دولت برای استفاده همزمان از ظرفیت دیپلماسی و توان دفاعی کشور، گفت: علت اینکه گاهی تلاش میکنیم با گفتوگو هم حق خودمان را با قدرت بگیریم و هم بتوانیم سایه جنگ را حذف کنیم، این است که بتوانیم در امنیت، مشکلات خودمان را حل کنیم.
پزشکیان با اشاره به آثار اقتصادی حملات به زیرساختها، کارخانهها و مراکز تولیدی، خاطرنشان کرد: کارخانههایی که مورد حمله واقع شدند، نیروهایی که بیکار شدند و خسارتهایی که وارد شده است، وقتی کنار هم قرار میگیرد، ابعاد مسئله مشخص میشود. بعد ممکن است کسی بیاید و بگوید شما قبلا چیز دیگری میگفتید، چرا اینگونه شد؟ خب، حمله کردند و این اتفاق افتاد.
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه وضعیت اشتغال جوانان یکی از مهمترین دغدغههای شخصی و مدیریتی اوست، اظهار کرد: بنده بیشترین نگرانیام اشتغال جوانان است.
وی با اشاره به ارتباط مستقیم خود با مردم در مقاطع مختلف و مشاهده مطالبات و دغدغههای نسل جوان، افزود: جوانان را در این مدت که در میان مردم بودیم در میان مردم دیدیم؛ در پارک، خیابان و هر جایی که بگویید. وقتی آنها را میدیدم، احساس میکردم ما خیلی قصور کردهایم.
رئیس جمهور با تأکید بر جایگاه سرمایه انسانی در فرآیند توسعه کشور، تصریح کرد: اینها سرمایههای بزرگ کشور هستند. حتی زمانی که وزیر بودم، اعتقادم این بود که جوانان، دانشآموزان و دانشجویان سرمایههای ما هستند. کارخانهها و دستگاهها سرمایه نیستند؛ انسانها سرمایهاند.
پزشکیان همچنین تاکید کرد که مسئولان باید خود را در قبال آینده نسل جوان و فرصتهای از دسترفته پاسخگو بدانند.
سرمایهگذاری ۲۸ هزار میلیارد تومانی خیرین در مدرسهسازی
رئیس جمهور در ادامه و در پاسخ به پرسش خبرنگار ورزش ۳ درباره وضعیت ورزشگاه های آسیب دیده از جنگ و اقدامات دولت در این حوزه، گفت: برغم محدودیت منایع مالی اما دولت در تلاش است ورزشگاهها را بازسازی کند و برخی از آنها پیشرفتهای بالایی داشته اند.
پزشکیان با تشریح رویکرد دولت در اجرای طرحهای عمرانی و توسعه زیرساختی، تأکید کرد: پروژه های دولت در حال پیگیری است اما بیش از هر چیز با مشارکت مردم و با استفاده از ظرفیتهای اجتماعی در حال انجام است.
وی با اشاره به نهضت توسعه و ساخت مدارس، اظهار کرد: ما اکنون بیش از هفت هزار مدرسه را برای ساخت و تجهیز هدفگذاری کرده ایم. سال گذشته و امسال حدود سه هزار و پانصد مدرسه ساخته شده است. از این هفت هزار مدرسه نیز، حدود دو هزار مدرسه قرار است در هفته دولت، افتتاح شود.
پزشکیان با تأکید بر نقش خیرین و مشارکت عمومی در توسعه زیرساختهای آموزشی، افزود: این اقدامات با مشارکت مردم و مسئولیت خیرین انجام شده است. خیرین نزدیک به ۲۸ هزار میلیارد تومان و حتی بیش از این رقم برای مدرسهسازی کمک کردهاند و این رقم بسیار قابل توجه است.
رئیس جمهور مشارکت اجتماعی را یکی از ظرفیتهای اساسی برای حل مسائل کشور دانست و گفت: باور و اعتقاد ما این است که اگر مردم با ما و با حاکمیت همراه باشند، میتوانیم مشکلات را حل کنیم. خیرین مدرسهساز اکنون در حال کمک هستند و مردم نیز در این مسیر مشارکت میکنند. رسانههای ما متأسفانه گاهی این اقدامات را آنگونه که باید، برجسته نمیکنند.
عزم دولت برای استمرار توسعه زیرساختهای آموزشی
پزشکیان با اشاره به نمونههایی از مشارکت داوطلبانه مردم در ساخت مدارس، اظهار داشت: در کردستان، خانمی که فرزندش فوت کرده بود و غرامت یا دیه فرزندش را برای ساخت مدرسه اختصاص داده بود. این افراد حتی خودشان خانه ندارند و مستأجر هستند، شغل آنچنانی و شرایط معیشتی مطلوبی ندارند، اما پول خود را برای ساخت مدرسه آوردهاند. در ایلام، دانشآموزان یک مدرسه آمده بودند و پولهای خود را جمع کرده بودند و برای آموزش هزینه کرده بودند. در یک روستای باصفا، فردی برای ساخت مدرسه اقدام کرده بود. اهالی روستا را جمع کرده بود و مردان روستا گفته بودند این کار وظیفه دولت است. اما خانمهای روستا آمده بودند و گفته بودند ما خودمان مدرسه را میسازیم که البته بعدا با مشارکت همه مدرسه ساخته شد که انسان از این میزان مشارکت و همراهی مردم واقعاً تحت تأثیر قرار میگرفت. در مشهد نیز نهضتی به نام «با من» راه انداخته بودند؛ یکی میگفت آجرش با من، دیگری میگفت شیشهاش با من، دیگری میگفت درش با من، بنا با من، برق با من. یعنی هر کس هر کاری که میتوانست، بر عهده میگرفت. برای ۷۲۰ مدرسه به این شکل برنامهریزی کرده بودند و کار را آغاز کردند و مردم وارد میدان شدند. خیری آمده بود که ۱۰۰ مدرسه ساخته بود. به او گفته بودند شما تا حالا بهتنهایی ۱۰۰ مدرسه ساختهای؛ حالا میخواهیم ۱۰۰ نفر هر کدام یک مدرسه بسازند. این یعنی یک نهضت شکل گرفته است.
رئیسجمهور با تأکید بر عزم دولت برای استمرار توسعه زیرساختهای آموزشی، تصریح کرد: ما مصمم هستیم، به حول و قوه الهی، علیرغم این جنگ و وضعیت اقتصادی، نهتنها ساخت مدرسه را ادامه دهیم، بلکه تجهیز مدارس را نیز دنبال کنیم.
وی با بیان اینکه عدالت آموزشی صرفاً به ساخت فضای فیزیکی محدود نمیشود، افزود: موضوع فقط ساخت ساختمان نیست؛ باید ببینیم چه ابزارهای آموزشی باید در مدرسه قرار دهیم. اتاقهای مهارتی، اتاقهای نرمافزاری، اتاقهای کاری و اینکه در حوزه هوش مصنوعی چه باید انجام دهیم، همه اینها را نیز باید تجهیز کنیم.
پزشکیان با اشاره به برنامه دولت برای اصلاح روشهای آموزشی و ارتقای کیفیت نظام تعلیم و تربیت، اظهار داشت: همزمان با این اقدامات، با معلمان نیز جلسه میگذاریم تا روش آموزش را اصلاح کنیم. امروز در دنیا دیگر آموزش به این شکل انجام نمیشود و ما در حال کار هستیم تا معلمان ما نیز بتوانند در رابطه با روشهای نوین آموزش و نحوه تعلیم و تربیت بهروز شوند.
نمیتوانستیم اجازه دهیم از خاک یک کشور به ایران حمله شود
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری فارس در خصوص رویکرد دولت در مسیر تقویت تعاملات با کشورهای همسایه، با تشریح رویکرد دولت در حوزه همکاریهای منطقهای و دیپلماسی همسایگی، اظهار داشت: در رابطه با همکاریهای منطقهای، ما همزمان چند مسیر را دنبال میکنیم و اقدامات مختلفی در این زمینه در حال انجام است.
رئیس جمهور با اشاره به مواضع کشورهای منطقه در جریان جنگ، افزود: در جریان جنگ، بهویژه در جنگ ۱۲ روزه، همه کشورهای منطقه، اسرائیل و آمریکا را محکوم کردند. این موضوع سادهای نبود؛ چراکه در گذشته کمتر شاهد چنین موضعگیری صریح و رسمی از سوی کشورهای منطقه در برابر آنها بودیم.
وی با اشاره به برخی تبعات امنیتی ناشی از پاسخ ایران به حملات انجامشده از خاک کشورهای منطقه، تصریح کرد: البته اقداماتی که در جریان جنگ رمضان اتفاق افتاد، تا حدودی شرایط را پیچیدهتر کرد؛ چراکه ما به پایگاههای آمریکایی در مناطق مختلف پاسخ دادیم و این پایگاهها در خاک کشورهای دیگر قرار داشتند. طبیعی است که این کشورها از این موضوع متأثر شوند.
رئیس جمهور با تأکید بر اینکه پاسخ ایران در چارچوب دفاع از امنیت و تمامیت ارضی کشور صورت گرفته است، تصریح کرد: ما بارها این مسئله را توضیح دادهایم. از پایگاههایی که در خاک این کشورها قرار داشت، به کشور ما حمله شده بود. نمیتوانستیم اجازه دهیم از خاک یک کشور به ایران حمله شود و ما هیچ واکنشی نشان ندهیم. بنابراین لازم بود پاسخ داده شود تا از تکرار چنین اقداماتی جلوگیری شود.
ارتباط ایران با کشورهای منطقه در حال بهبود است
پزشکیان با وجود این پیچیدگیها، روند روابط جمهوری اسلامی ایران با کشورهای منطقه را رو به بهبود ارزیابی کرد و گفت: علیرغم این مسائل، ارتباط ما با کشورهای منطقه در حال بهتر شدن است.
وی با اشاره به همکاری کشورهای همسایه در شرایط جنگی، تصریح کرد: پاکستان اکنون با تمام وجود در حال همکاری است. افغانستان نیز همکاری بسیار خوبی دارد. ترکمنستان همکاری مناسبی دارد، روسیه و عراق نیز به خوبی به ما کمک کردند، در مورد آذربایجان نیز با وجود برخی مسائل سیاسی، گفتوگو و تعامل ادامه پیدا کرده است.
رئیسجمهور با تأکید بر نقش دیپلماسی منطقهای در کاهش آثار محاصره و محدودیتهای ناشی از جنگ، خاطرنشان کرد: اگر این روند در دیپلماسی منطقهای وجود نداشت، باید پرسید تدارکات و امکاناتی که امروز در اختیار کشور قرار میگیرد، از کجا تأمین میشد.
پزشکیان با اشاره به تلاش دشمن برای ایجاد ناامنی در مرزهای کشور، گفت: از شمالغرب و جنوبشرق، برنامه این بود که حتی به پاسگاههای مرزی ما حمله شود و نیرو وارد کشور کنند؛ اما این اتفاق نیفتاد. بخشی از این اقدامات با پاسخ ما مواجه شد و از سوی دیگر، خود کشورهای همسایه نیز با جدیت در مقابل افرادی که قصد ورود از خاک آنها به ایران و ایجاد آشوب داشتند، ایستادند.
همکاری افغانستان و پاکستان در جلوگیری از ورود عناصر بیگانه به خاک ایران
وی با اشاره به همکاری دولتهای افغانستان و پاکستان در جلوگیری از ورود عناصر بیگانه به خاک ایران، افزود: هم افغانستان و هم پاکستان از سوی دولتهای خود گروههایی را برای کنترل این وضعیت مستقر کرده بودند و اعلام کرده بودند هیچکس حق ندارد از خاک آنها وارد ایران شود و در داخل کشور آشوب ایجاد کند.
رئیسجمهور هدف این اقدامات را ایجاد ناامنی داخلی و فعالسازی شکافهای اجتماعی دانست و تصریح کرد: نقشه این بود که با ضربه زدن به نیروی انتظامی، اعتراضات و آشوبهای خیابانی آغاز شود، مسائل قومیتی شکل بگیرد و در نهایت کشور دچار تکهتکه شدن و گسست داخلی شود. مردم و دولتهای منطقه در کنار تدابیری که در داخل نظام اتخاذ شد، اجازه ندادند این نقشه عملی شود و ما از همه آنها قدردانی و تشکر میکنیم.
افزایش هفت میلیارد دلاری حجم مبادلات ایران و پاکستان
پزشکیان با اشاره به توسعه روابط اقتصادی با پاکستان، اظهار کرد: حجم مبادلات ما با پاکستان در حال افزایش است و از حدود سه میلیارد به سمت ۱۰ میلیارد در حال ارتقا است. ارتباطی که اکنون شکل گرفته، استثنایی است و قرار است این روند نیز تقویت شود.
رئیس جمهور با اشاره به سیاست دولت در تفویض اختیار بیشتر به دستگاههای اجرایی و فعالسازی ظرفیتهای دیپلماسی اقتصادی، افزود: ما اختیار دادهایم و اجازه دادهایم که دستگاههای مختلف مستقیماً با کشورهای همسایه ارتباط داشته باشند و آنها نیز این کار را انجام میدهند.
وی همچنین با اشاره به همکاری چین و روسیه در مجامع بینالمللی، گفت: چین و روسیه نیز در مجامع بینالمللی از ظرفیت خود استفاده کردهاند و در مواردی قطعنامهها را وتو کردهاند. حتی در رابطه با قطعنامههای مربوط به تنگه هرمز نیز مواضعی اتخاذ شده است. در مجموع، تا جایی که آنها امکان دارند و ما نیز میتوانیم، در حال تعامل و استفاده از ظرفیتهای موجود هستیم.
تعامل با کشورهای دیگر نباید به وابستگی و انتظار از دیگران منجر شود
رئیسجمهور با تأکید بر اینکه سیاست خارجی و تعامل با کشورهای دیگر نباید به وابستگی و انتظار از دیگران منجر شود، اظهار کرد: من هم در خدمت رهبر شهید انقلاب این موضوع را گفتهام و هم امروز میگویم که ما نباید امید و اتکای خودمان را به دیگران قرار دهیم.
پزشکیان با اشاره به آموزههای حضرت علی(ع) در زمینه اتکا به خداوند و استقلال در تصمیمگیری، افزود: ما اگر بنشینیم و منتظر دیگران باشیم که بیایند آن چیزی را که ما میخواهیم انجام دهند، شکست خوردهایم. هیچکس جای خود ما و مردم خود ما را نمیگیرد. ما امیدمان را به خداوند و مردم کشور خودمان بستهایم.
وی با تأکید بر اینکه دولت در عین توسعه روابط خارجی، مسئولیت اصلی خود را در قبال مردم و ظرفیتهای داخلی میداند، تصریح کرد: ما با دیگران ارتباط برقرار میکنیم و تلاش میکنیم روابط را توسعه دهیم، اما نباید انتظار داشته باشیم آنها هر آنچه ما میخواهیم انجام دهند. اگر با چنین انتظاری بنشینیم، باید شکست را نیز امضا کنیم.
پزشکیان در ادامه با اشاره به اصل مسئولیتپذیری در مدیریت کشور، اظهار داشت: ما باید برابر مردم خودمان خدمتگزار باشیم و مسئولیت خودمان را بپذیریم.
استیضاح وزرا کشور را با مشکلات عدیدهای مواجه میکرد
رئیسجمهور در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه فرهیختگان در خصوص رویکرد دولت در مسیر ترمیم کابینه و ارتقای کارآمدی تأکید کرد: از نظر علمی و بر اساس شناخت تجربی، معتقدم مشکل کشور صرفاً با تغییر افراد حل نمیشود. ما ۴۸ سال است که افراد را تغییر میدهیم؛ چرا مشکلات را حل نکردهایم؟
وی با تأکید بر ضرورت تمرکز سیاستگذاری بر حل مسائل ساختاری، افزود: ما باید مشکل را حل کنیم، نه اینکه صرفاً آدم عوض کنیم. اگر مشکلی وجود دارد و من نمیتوانم آن را بهطور کامل حل کنم، کسی که میتواند کمک کند، باید بیاید و کمک کند؛ نه اینکه صرفاً فرد دیگری جایگزین شود و بعد از مدتی همان مشکل دوباره باقی بماند.
رئیسجمهور با اشاره به تبعات احتمالی تغییر مکرر مدیران در شرایط بحرانی، اظهار کرد: اگر مجلس محترم وزرای ما را که تصمیم گرفته بود استیضاح کند، استیضاح میکرد، مطمئن باشید اکنون با مشکلات عدیده ای مواجه بودیم.
پزشکیان با تشریح ضرورت ایجاد هماهنگی میان دستگاههای مختلف پیش از اتخاذ تصمیمات مهم، گفت: برای اینکه تصمیمی بگیریم، نمیتوانم صرفاً دستور بدهم که فلان کار را انجام دهید. وزرای مختلف باید به یک زبان و نگاه مشترک برسند و این فرآیند زمان میبرد.
در موضوع بنزین نمیتوانم دستور دهم یک شبه فلان اتفاق بیفتد
رئیس جمهور افزود: برای نمونه، در موضوع بنزین نمیتوانم دستور بدهم که از فردا فلان اتفاق بیفتد؛ چون ممکن است کشور را دچار مشکل کنیم. باید هم در داخل دولت و هم خارج از دولت با دستگاهها و مجموعههای مختلف گفتوگو کنیم، دغدغههای آنها را بدانیم، آنها نیز دغدغههای ما را بدانند و در نهایت به یک راهحل مشترک برسیم.
وی با اشاره به اهمیت ثبات مدیریتی در اجرای سیاستها، خاطرنشان کرد: ما تازه به یک تصمیم رسیده بودیم و میخواستیم آن را اجرا کنیم که موضوع استیضاح وزرا مطرح شد. اگر وزیر دیگری میآمد، دوباره باید با او مینشستیم، گفتوگو میکردیم، مسائل را توضیح میدادیم و به زبان مشترک میرسیدیم؛ در این صورت، عملاً زمان دولت برای اقدام و اجرا از بین میرفت.
پزشکیان با تأکید بر اینکه دولت از مشارکت کارشناسان و نخبگان برای حل مسائل کشور استقبال میکند، گفت: اگر کسی میخواهد کمک کند، ما از او استقبال میکنیم. اعلام کردهام هرکس بتواند در هر زمینهای به دولت کمک کند، دست او را به گرمی می فشاریم.
وی با اشاره به جلسات گسترده دولت با دانشگاهیان در حوزههای مختلف، افزود: اکنون بیشترین جلسات را با دانشگاهیان در حوزه اقتصاد، مدیریت، برنامهریزی و سیاست برگزار میکنیم و از استادان دانشگاه میخواهیم بگویند چه کمکی میتوانند به کشور بکنند.
رئیسجمهور با اشاره به واگذاری ظرفیتهای مطالعاتی و کارشناسی به دانشگاهها در حوزه آب و کشاورزی، اظهار داشت: به دانشگاهها اختیار میدهیم و از آنها میخواهیم در حل مسائل مشارکت کنند. اکنون دانشگاههای تهران، مشهد، تربیت مدرس و تعدادی از استادان حوزه آب و کشاورزی کشور جمع شدهاند، یک هسته تشکیل دادهاند، در حال بررسی مسائل هستند و برای آنها طراحی و راهکار ارائه میکنند.
با تغییر افراد، مشکل حل نمیشود؛ باید خود مشکل را حل کنیم
پزشکیان با تأکید بر اینکه پیوند میان دانش کارشناسی و مدیریت اجرایی برای حل مسائل کشور ضروری است، تصریح کرد: مدیران ما باید همراهی کنند. کارشناسان نظریه و راهکار ارائه میکنند و مدیران باید آن را در عمل و در عرصه اجرا به کار بگیرند. با تغییر افراد، مشکل حل نمیشود؛ باید خود مشکل را حل کنیم.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارهای کشور پس از گذشت دههها، اظهار داشت: برای من، بهعنوان یک ایرانی که در این کشور زندگی میکنم، قابل قبول نیست که پس از ۴۸ سال وضعیت اقتصاد، صنعت، کشاورزی، آموزش و فرهنگ کشور به این شکل باشد و به جای حل مسائل، صرفاً افراد را تغییر داده باشیم.
وی با رد هرگونه وابستگی به جایگاه و قدرت سیاسی، تصریح کرد: استعفای ما مسئلهای نیست. من به قدرت نچسبیدهام و اینگونه نیست که چون رئیسجمهور شدهام، تغییر کرده باشم. همان آدمی هستم که زمانی نماینده بودم و همان آدمی خواهم بود که اگر فردا هیچکاره باشم. تنها تفاوت این است که اکنون بار سنگین مسئولیت مشکلات این کشور بر عهده ماست و به همین دلیل میگوییم هرکس میتواند کمک کند، به میدان بیاید.
رئیس جمهور با تأکید بر استمرار مسئولیتپذیری دولت در شرایط دشوار کشور، خاطرنشان کرد: امروز با قدرت ایستادهایم و با قدرت ادامه خواهیم داد. تا جایی که جان در بدن و نفس در سینه داریم، از تمامیت کشور، مردم، عزت و سربلندی ایران دفاع خواهیم کرد. تلاش ما این است که با وحدت و انسجام پیش برویم و کاری نکنیم که خدای نکرده دشمن شاد شود یا کشور از داخل با مشکل مواجه شود. این مسیری است که در پیش گرفتهایم.
ضرورت بهرهگیری از تجارب گذشته برای اصلاح حکمرانی
پزشکیان در پاسخ به پرسش خبرنگار پایگاه خبری انصاف نیوز درباره شکاف اجتماعی ایجاد شده در سال ۱۴۰۴ و سرانجام کمیته پیگیری نیز اظهار داشت: جنگ هنوز مدت زیادی از آغازش نگذشته بود و حدود ۲۰ تا ۲۵ روز بعد، یعنی در ۱۸ بهمن و سپس ۹ اسفند، این مسائل و حوادث شکل گرفت.
رئیس جمهور با اشاره به اینکه شرایط جنگی و حجم بالای مسئولیتهای جاری، پیگیری برخی موضوعات را با دشواری مواجه کرده است، افزود: راستش را بخواهید، آنقدر درگیر مسائل مختلف هستیم که هنوز خودم بهصورت مستقیم پیگیری نکردهام که این گزارش به کجا رسیده است. میگویند بررسیهایی انجام شده و ما نیز موضوع را پیگیری خواهیم کرد.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از تجربه حوادث گذشته برای اصلاح حکمرانی، تصریح کرد: حداقل باید تلاش کنیم اشتباهات را تکرار نکنیم. نباید کاری کنیم که روندی که به هیچ وجه قابل قبول نبود، دوباره اتفاق بیفتد.
رئیس جمهور در عین حال با بیان اینکه حجم مسائل جاری کشور موجب شده است برخی موضوعات در اولویتهای بعدی قرار گیرد، گفت: وقتی انسان دردهای مختلف دارد، معمولاً اگر درد شدیدتری ایجاد شود، دردهای قبلی را کمتر احساس میکند. البته نباید هیچ مسئلهای فراموش شود، اما واقعیت این است که این مسئله آنقدر سنگین است که ذهن ما را درگیر کرده است. انشاءالله آن را پیگیری خواهیم کرد.
بهترین زمان برای دستیابی به توافق شرایط کنونی است
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری رکنا درباره چشمانداز دولت نسبت به دستیابی به صلح پایدار، اظهار داشت: تلاش میکنیم حداقل بر مردم ما زیاد سخت نگذرد؛ هرچند میدانیم شرایط سخت است. ما درک میکنیم که اکنون در همه زمینهها سختیهایی وجود دارد.
وی با تأکید بر اینکه شرایط کنونی میتواند فرصت مناسبی برای پیگیری مسیر توافق و حلوفصل مسائل از طریق گفتوگو باشد، افزود: اگر گاهی از این صحبت میشود که به توافق برسیم، من معتقدم اکنون بهترین زمان برای توافق است؛ چرا که انسجام، قدرت و وحدت در کشور وجود دارد و تا جایی که من اطلاع دارم، ایران را در این جنگ و این درگیری، پیروز و مقتدر میدانند.
رئیسجمهور ادامه داد: ما در چنین شرایطی میتوانیم حقوق و مطالبات خودمان را از مسیر گفتوگوها پیگیری کنیم. آنها باید بپذیرند که حقوق ما را به رسمیت بشناسند و آن را تأمین کنند. طبیعتاً ما نیز چیزی جز حق و حقوق کشور و مردم خودمان را مطالبه نمیکنیم.
حل مسائل موجود صرفاً از طریق جنگ امکانپذیر نیست
پزشکیان با بیان اینکه حل مسائل موجود صرفاً از طریق جنگ امکانپذیر نیست، تصریح کرد: طبیعتاً مسائل تنها با جنگ حل نمیشود، بلکه متغیرهای مختلفی وجود دارد که باید روی آنها کار کنیم. ما تلاش میکنیم در مسیر صلح، انشاءالله بر اساس همان بندهایی که در تفاهمنامه وجود داشته است، حرکت کنیم.
رئیس جمهور با تأکید بر اصل رفتار متقابل در مذاکرات و ضرورت حفظ منافع ملی خاطرنشان کرد: هر مقدار که آنها جلو بیایند، ما نیز جلو میرویم و هر مقدار که جلو نیایند، ما نیز آن را نمیپذیریم. اینگونه نیست که اگر بخواهند زور بگویند، ما زیر بار زور برویم.
وی در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه جمهوری اسلامی در خصوص تمهیدات دولت برای موفقیت دیپلماسی نیز، گفت: تقریباً هر روز درباره این موضوع بحث میکنیم که چگونه باید این روند را مدیریت کنیم تا از وضعیت نه جنگ و نه صلح خارج شویم و بتوانیم به تفاهمی برسیم که در چارچوب آن، مبانی اعتقادی و ارزشهای خودمان حفظ شود و در عین حال، دشمن را از هرگونه طمع و امید برای حمله به کشورمان ناامید کنیم.
رئیس جمهور با اشاره به استمرار رایزنیهای دیپلماتیک و تلاشهای صورتگرفته برای مدیریت شرایط موجود، اظهار کرد: ما در حال گفتوگو و پیشبرد این مسیر هستیم. طبیعتاً آقای عراقچی ممکن است در ساعات مختلف شبانهروز نیز با طرفهای مختلف تماس داشته باشند و مجبور باشند پاسخهایی ارائه کنند. اگر انصاف را رعایت کنیم، باید بپذیریم که ما از تمام ظرفیتهایی که در اختیار داریم و هر آنچه در توانمان است، استفاده میکنیم تا امور را با آرامش پیش ببریم و تلاش کنیم مسیر را در یک فضای امن ادامه دهیم.
وی با تأکید بر ضرورت پایان یافتن جنگ از طریق دستیابی به یک راهحل سیاسی و پایدار افزود: برای همیشه که نمیتوان جنگید؛ بالاخره باید آن را در نقطهای به پایان رساند. باید در جایی که بیشترین نفوذ و امکان اثرگذاری را داریم، بتوانیم کار کنیم و تلاش کنیم. ما انشاءالله در حال کارسازی این مسیر هستیم.
واقعاً آمریکا برای ما غیرقابل اعتماد است
پزشکیان با بیان اینکه دولت در صورت ایجاد فضای اعتماد، همچنان مسیر تفاهم را دنبال خواهد کرد، تصریح کرد: کلیت قضیه این است که ما مصمم هستیم انشاءالله همان تفاهمنامه را مبنا قرار دهیم؛ به شرط آنکه آمریکا از فضای بیاعتمادی که ایجاد کرده است دست بردارد و فضای اعتماد شکل بگیرد. واقعاً آمریکا برای ما غیرقابل اعتماد است، اما به هر حال اگر بتوانیم مقداری در مسیر پیش برویم و مسئله را حل کنیم، در حال تلاش برای تحقق آن هستیم.
وی در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری ایکنا در خصوص میزان رضایت رئیس جمهور از عمل به آموزه های نهج البلاغه در دولت وفاق ملی تصریح کرد: در رابطه با نهجالبلاغه و آموزههای نهجالبلاغه و اینکه با وفاق چه کارهایی میتوان انجام داد، من خودم این باور را دارم که مشکل ما شیعیان این است که نمیدانیم امام ما چه گفته است و چگونه باید بر اساس آن عمل کنیم. اگر ما راه حضرت علی(ع) را دنبال کنیم، باور و اعتقادم این است که میتوانیم مملکت را متحول کنیم. این موضوع در همان نگاهی که به انسان و مردم داریم نیز خودش را نشان میدهد.
رئیسجمهور با تأکید بر ضرورت رعایت حقوق همه انسانها فارغ از رنگ، قومیت و جنسیت، گفت: وقتی از حقوق همه انسانها، جدا از رنگ، قومیت و جنسیت سخن میگوییم، در حقیقت از همان آموزههایی صحبت میکنیم که امام(ع) از ما خواسته و خداوند نیز بر آن تأکید کرده است. من این موضوع را بارها در جلسات با جریانهای مختلف مطرح کردهام. برخی ممکن است بگویند این نگاه تغییر کرده است، اما ما تغییر نکردهایم؛ اکنون باید این آموزهها را در عمل اجرا کنیم.
وی با اشاره به فرمان حضرت علی(ع) به مالک اشتر درباره نحوه مواجهه با مردم، تصریح کرد: حضرت علی(ع) به مالک دستور میدهد که قلبت را سرشار از خدمت به مردم کن؛ «وَأَشْعِرْ قَلْبَکَ الرَّحْمَةَ لِلرَّعِیَّةِ وَالْمَحَبَّةَ لَهُمْ وَاللُّطْفَ بِهِمْ». یعنی نسبت به مردم رحمت، محبت و لطف داشته باش؛ نه اینکه صرفاً این مفاهیم را بر زبان بیاوری، بلکه باید در درون قلبت نسبت به مردم وجود داشته باشد.
رئیس جمهور ادامه داد: حضرت علی(ع) تأکید میکند که با مردم همچون موجوداتی درنده رفتار نکن؛ «وَلَا تَکُونَنَّ عَلَیْهِمْ سَبُعًا ضَارِیًا تَغْتَنِمُ أُکُلَهُمْ». مردم دو دستهاند؛ یا برادر دینی تو هستند و یا در خلقت با تو برابرند؛ «فَإِنَّهُمْ صِنْفَانِ: إِمَّا أَخٌ لَکَ فِی الدِّینِ، وَإِمَّا نَظِیرٌ لَکَ فِی الْخَلْقِ».
پزشکیان با اشاره به ضرورت رویکرد رحمانی و عادلانه در مواجهه با خطاهای مردم، افزود: ممکن است برخی افراد دچار خطا شوند؛ چه از روی عمد و چه از روی اشتباه. حضرت علی(ع) میگوید از آنها بگذر و با آنها با رحمت برخورد کن؛ همانگونه که دوست داری خداوند نیز از تو بگذرد و نسبت به تو رحمت داشته باشد.
وی با تأکید بر اینکه مسئولیت در برابر مردم، همواره در چارچوب مسئولیت الهی تعریف میشود، تصریح کرد: تو بر این مردم حاکم هستی، اما والی اصلی، حضرت علی(ع) بود و او بر تو حاکم است و خداوند نیز بر همه ما حاکم است. نکته قابل توجه این است که حضرت علی(ع) در جمعبندی این فرمان نمیگوید خودت را در مقابل مردم قرار نده، بلکه میفرماید: «وَلَا تَنْصِبَنَّ نَفْسَکَ لِحَرْبِ اللَّهِ»؛ خودت را در موضع جنگ با خدا قرار نده.»
جنگ با خدا یعنی ایستادن مقابل مردم
پزشکیان با بیان اینکه تقابل با مردم، در منطق حکمرانی دینی به معنای قرار گرفتن در برابر اراده الهی است، خاطرنشان کرد: جنگ با خدا یعنی ایستادن در مقابل مردم. اگر ما مسئولان، مدیران و هر فردی که مسئولیتی بر عهده دارد، واقعاً به این آموزهها باور داشته باشیم، باید بدانیم که نباید با مردم دربیفتیم، بلکه باید خدمتگزار آنها باشیم.
رئیسجمهور تأکید کرد: اگر چنین نگاهی در جامعه حاکم باشد، هیچ قدرتی نمیتواند نسبت به خاک و سرزمین ما طمع کند و هیچکس جرات نخواهد کرد در آب و خاک ما طمع داشته باشد؛ مشروط بر اینکه رابطه ما با مردم، رابطهای مبتنی بر کرامت، عدالت و خدمت باشد.
وی با اشاره به اختلافات موجود در جامعه و ضرورت عبور از منیتها و خودبرتربینیها گفت: به نظر من، ریشه بسیاری از این اختلافات، منیت است. اگر تصور میکنی از دیگری بهتری، عمل کن و برتری خودت را در عمل نشان بده.
رئیس جمهور با استناد به آموزههای قرآن کریم درباره نحوه مواجهه با مردم، افزود: خداوند در قرآن به پیامبر(ص) میفرماید: «إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ بِالْحَقِّ بَشِیرًا وَنَذِیرًا». پیامبر برای بشارت دادن و هشدار دادن فرستاده شده است. همچنین خداوند میفرماید: «أَفَأَنْتَ تُکْرِهُ النَّاسَ حَتَّیٰ یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ»؛ آیا تو میخواهی مردم را مجبور کنی تا مؤمن شوند؟
پزشکیان ادامه داد: اگر خداوند میخواست همه مردم را مؤمن کند، خودش این کار را انجام میداد. خداوند در قرآن میفرماید: «وَلَوْ شَاءَ رَبُّکَ لَآمَنَ مَنْ فِی الْأَرْضِ کُلُّهُمْ جَمِیعًا». بنابراین، چه کسی گفته است که من آمدهام و باید همه حرف من را گوش کنند؟ ما در دولت آمدهایم تا خدمتگزار مردم باشیم و تلاش کردهایم همین نگاه و ایده را در عمل پیاده کنیم.
آموزههای دینی را از سطح سخن به عمل و شیوه حکمرانی منتقل کنیم
رئیسجمهور با اشاره به رویکرد دولت در واگذاری اختیارات به استانداران، اظهار کرد: همین اختیاراتی که به استانداران دادهایم، مبتنی بر همین نگاه است؛ اینکه بتوانیم با مردم بنشینیم، با آنها گفتوگو کنیم و آنها را در فرآیند تصمیمگیری و حل مسائل مشارکت دهیم. این رویکرد نیز برگرفته از همان نگاهی است که بر خدمتگزاری به مردم و مشارکت دادن آنها تأکید دارد.
وی در عین حال با تأکید بر دشواری اصلاح الگوهای رفتاری و مدیریتی تصریح کرد: البته باید بدانیم و خودمان را نیز بدانیم که تغییر رفتار کار سادهای نیست. گفتن و بیان کردن این مفاهیم بسیار ساده است، اما تبدیل کردن آنها به رفتار و رویه حکمرانی، نیازمند تلاش و استمرار است.
رئیس جمهور با اشاره به فاصله تاریخی میان آموزههای دینی و عمل به آنها، خاطرنشان کرد: اگر به این آموزهها اعتقاد داریم، پرسش این است که چرا به آنها عمل نمیکنیم؟ چرا به قرآن و سخنان خداوند عمل نمیکنیم؟ دلیل اینکه به این آموزهها عمل نمیکنیم، این است که تغییر رفتار کار سادهای نیست. آنچه مهم است، این است که این باورها را از سطح سخن و اعتقاد، به سطح عمل، رفتار و شیوه حکمرانی منتقل کنیم.
بین گفتوگو و عمل فاصله زیادی وجود دارد
پزشکیان در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه سازندگی درباره استفاده از ظرفیت احزاب برای کمک به دولت در مسیر توسعه و نوسازی، اظهار داشت: در رابطه با ظرفیت احزاب و این موضوع، باید توجه داشته باشیم که بین گفتوگو و عمل فاصله زیادی وجود دارد. اینکه بگوییم از ظرفیتها استفاده کنیم، اما در عمل مشخص نباشد این ظرفیت چگونه باید به کار گرفته شود، کافی نیست.
وی با تشریح رویکرد دولت در زمینه حکمرانی مأموریتمحور افزود: ما اکنون به دنبال این هستیم که کار را به صورت مأموریتمحور پیش ببریم. کسانی که توانایی انجام یک کار را دارند، باید محدوده مأموریت و حوزهای را که میتوانند اصلاح کنند، بهطور مشخص تعریف کنند. سپس اختیارات قانونی و مدیریتی لازم را در اختیار آنها قرار دهیم تا بتوانند آن مأموریت را انجام دهند و طبیعتاً بر روند اجرای کار نیز نظارت صورت گیرد.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت استقرار نظام ارزیابی مبتنی بر عملکرد، گفت: در گفتوگویی که با اساتید مدیریت دانشگاهها داشتیم، بحث بر این بود که اساتید مدیریت، شاخصهای مشخصی را برای بنگاههای مختلف و مسائل گوناگون طراحی کنند؛ هم در حوزه انتخاب نیروی انسانی، هم در زمینه نظارت بر اجرای کار و هم در ارزیابی نتیجهای که باید حاصل شود.
رئیس جمهور تصریح کرد: ما باید با افراد بر اساس نتیجه کارشان قرارداد ببندیم، نه صرفاً بر اساس آنچه میگویند. صرف اینکه فردی ادعا کند میتواند کاری را انجام دهد، کافی نیست؛ باید نتیجه عملکرد او نیز قابل ارزیابی باشد.
اینکه صرفاً یک مدیر را تغییر دهیم، مسئله را حل نمیکند
وی با اشاره به ضرورت فاصله گرفتن از رویکردهای مبتنی بر جابهجایی مستمر مدیران بدون حل ریشهای مسائل، اظهار کرد: ما این آمادگی را داریم و اعلام هم کردهایم. اینکه صرفاً یک مدیر را تغییر دهیم، مسئله را حل نمیکند؛ چرا که ممکن است پس از یک یا دو سال، مدیر بعدی نیز همان فرد را تغییر دهد و دوباره همان چرخه تکرار شود.
رئیسجمهور ادامه داد: رویکرد درست این است که فرد یا تیمی بگوید ما میتوانیم این مشکل را به این شکل حل کنیم، اختیارات مورد نیازمان را نیز مشخص کنیم و اگر آن اختیار در اختیار دولت باشد، دولت آن را به تیم مربوطه واگذار کند. سپس یک منطقه یا یک حوزه مشخص را در اختیار آنها قرار دهیم و بگوییم بروید و آن را اصلاح کنید.
پزشکیان با تأکید بر اهمیت نظارت عمومی و تخصصی بر عملکرد مدیران و تیمهای مأموریتمحور افزود: شما به عنوان خبرنگار نیز میتوانید بر این روند نظارت کنید. البته خود ما نیز نظارت خواهیم کرد. علاوه بر این، دانشگاهها را نیز درگیر این فرآیند میکنیم تا بتوانند بر کارهای ما نظارت داشته باشند و ارزیابی کنند که اقدامات انجامشده تا چه اندازه به نتیجه رسیده است.
استفاده از ظرفیت نخبگان باید به سازوکار پایدار حل مسائل کشور تبدیل شود
رئیس جمهور با بیان اینکه استفاده از ظرفیت نخبگان باید به یک سازوکار پایدار برای حل مسائل کشور تبدیل شود، اظهار کرد: حتی پیشنهادی که خدمت رهبر شهیدمان، مطرح کرده بودم و اکنون نیز مجدداً آن را پیگیری میکنم، این است که نامهای خدمت رهبر عزیزمان بنویسیم و درخواست کنیم تیمی برای این منظور تشکیل شود.
وی درباره ویژگیهای این تیم پیشنهادی گفت: این تیم باید متشکل از افراد خبره و کارآزموده باشد؛ هم افرادی که میدان کار را تجربه کردهاند، هم کسانی که در حوزه مدیریت، تجارت، صنعت و مسائل تخصصی مربوط به هر حوزه صاحبنظر هستند و متناسب با رشته و مأموریتی که انتخاب میکنیم، بتوانند در آن حوزه نقشآفرینی کنند.
پزشکیان همچنین بر ضرورت حضور افراد متعهد به منافع ملی و صاحبنظران سیاسی در چنین ساختاری تأکید کرد و افزود: در کنار افراد متخصص و کارآزموده، باید کسانی نیز حضور داشته باشند که سیاسی هستند و سیاستمدارند؛ نه اینکه سیاسیکار باشند. منظور، افرادی است که دلسوز کشور هستند و دغدغه منافع ملی را دارند.
رئیس جمهور با تاکید بر ضرورت اصلاح نظام حکمرانی شرکتهای دولتی و بنگاههای اقتصادی اظهار داشت: بیش از ۱۵۰۰ شرکت در کشور وجود دارد که نحوه انتخاب مدیران و اعضای هیئتمدیره آنها همواره محل بحث بوده است. پیشنهاد ما این است که یک تیم تخصصی، افراد را بر اساس شاخصهای شایستگی انتخاب و عملکرد آنان را ارزیابی کند و پس از یک دوره مشخص، اگر اهداف مورد نظر محقق نشده بود، نسبت به تغییر آنها اقدام شود.
معیار باید عملکرد باشد، نه وابستگی سیاسی و حزبی
وی تأکید کرد: معیار باید عملکرد باشد، نه وابستگی سیاسی، جناحی، حزبی، دوستی یا دشمنی. اگر فردی را من معرفی کردم اما یک گروه کارشناسی تشخیص داد که آن فرد شایستگی لازم را ندارد، باید آن نظر کارشناسی را بپذیریم.
رئیسجمهور ادامه داد: در جلسات مختلف نیز این موضوع را مطرح کردهام که وقتی بیمار میشویم، برای درمان به دنبال پزشک حاذق و متخصص میگردیم؛ حتی اگر آن پزشک اعتقادات یا گرایشهای ما را نداشته باشد. هیچکس حاضر نیست سلامت خود را به دلیل تعلق سیاسی پزشک به خطر بیندازد. بنابراین چرا در اقتصاد، صنعت، کشاورزی و مدیریت کشور به همین منطق عمل نکنیم و به دنبال افراد توانمند و خبره نباشیم؟
پزشکیان گفت: ممکن است مدیری اصلاً من را قبول نداشته باشد، اما اگر توانایی اداره یک مجموعه را دارد، باید بتواند آن مسئولیت را بر عهده بگیرد. اگر کارخانهای را به فرد توانمند بسپاریم و او بتواند آن را درست اداره کند، کشور منتفع خواهد شد؛ مسئله این نیست که آن فرد من را قبول داشته باشد یا نداشته باشد.
رئیس جمهور با استناد به آموزههای دینی درباره ضرورت سپردن مسئولیت به افراد شایسته، خاطرنشان کرد: قرآن کریم بر بازگرداندن امانتها به اهل آن تأکید دارد. مسئولیت نیز امانت است و سپردن آن به فردی که علم، تجربه و توانایی لازم را ندارد، از بزرگترین خطاها در نظام حکمرانی است.
بکارگیری افراد خبره و توانمند جای سیاسیکاری نیست
پزشکیان با اشاره به برخی چالشهای موجود در مدیریت بنگاههای اقتصادی اظهار داشت: امروز برخی شرکتها و کارخانهها با زیان مواجهاند و در عین حال هزینههای مدیریتی بالایی دارند. اما زمانی که بخواهیم مدیری را تغییر دهیم، ممکن است با مجموعهای از فشارهای سیاسی مواجه شویم و حتی مدیران و وزرا برای تصمیمات مدیریتی خود در معرض استیضاح و پاسخگوییهای متعدد قرار گیرند.
رئیس جمهور افزود: مسئله واقعی همینجاست؛ اگر قرار است تصمیم تخصصی گرفته شود، باید همه بپذیرند که نظر گروه کارشناسی مبنا قرار گیرد و دیگر هر کسی بر اساس ملاحظات سیاسی و جناحی، تصمیم کارشناسی را زیر سؤال نبرد.
کشور زمانی اصلاح میشود که شایستهترین افراد مسئولیت بپذیرند
وی تأکید کرد: اگر گروهی متخصص و مورد اعتماد تشکیل شود و بر اساس شاخصهای روشن تصمیم بگیرد، باید نتیجه تصمیم آن گروه مورد پذیرش قرار گیرد؛ نه اینکه بعداً گفته شود این افراد سیاسی، جناحی یا حزبی بودهاند. کشور زمانی اصلاح میشود که شایستهترین افراد، فارغ از گرایشهای سیاسی، مسئولیت بپذیرند.
رئیسجمهور با بیان اینکه خبرنگاران نیز میتوانند در ایجاد این مطالبه عمومی نقشآفرین باشند، گفت: شما به عنوان خبرنگار میتوانید کمک کنید که افراد خبره و توانمند وارد عرصه شوند؛ اینجا جای سیاسیکاری نیست. اگر قرار است کشور درست شود، باید فرد توانمند مسئولیت بگیرد؛ حتی اگر با من موافق نباشد.
پزشکیان در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار پایگاه خبری ایبِنا در خصوص رویکرد دولت برای کنترل ناترازی بانکها و تورم اظهار داشت: در این حوزه نیز گروههای اقتصادی دانشگاهها را وارد کار کردهایم و در کنار تیم اقتصادی دولت، از ظرفیت استادان و متخصصان استفاده میکنیم تا برای مدیریت ناترازیهای بانکی و مسائل اقتصادی، راهکارهای علمی و اجرایی ارائه شود.
وی افزود: از ظرفیت استادان دانشگاه در حوزه اقتصاد، مدیریت و برنامهریزی استفاده میکنیم و از آنان خواستهایم برای شرایط جنگ و دوران پس از جنگ، راهکارهای عملیاتی ارائه کنند تا بتوانیم مسیر اصلاحات اقتصادی را با پشتوانه کارشناسی پیش ببریم.
پزشکیان تصریح کرد: اگر کسی راهکاری دارد که در شرایط جنگ میتوان هم تورم را کنترل کرد، هم ناترازیها را اصلاح کرد و هم مشکلات اقتصادی را حل کرد، ما از او استقبال میکنیم. دست چنین فردی را میبوسیم، اختیار لازم را در اختیارش قرار میدهیم و از او میخواهیم مسئولیت اجرای راهکار خود را بر عهده بگیرد.
رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت واگذاری اختیارات به سطوح مختلف حکمرانی، این رویکرد را برگرفته از اصول حکمرانی در آموزههای اسلامی دانست و گفت: در نامه حضرت علی(ع) به مالک اشتر، استاندار از اختیارات گستردهای برای اداره منطقه برخوردار است؛ قاضی تعیین میکند، فرمانده منصوب میکند، امور مالی را مدیریت میکند و در حوزه اجرایی اختیار دارد.
وقتی همه اختیارات در مرکز جمع شود امکان مدیریت کارآمد کشور کاهش پیدا میکند
پزشکیان ادامه داد: امروز حتی استاندار ما چنین اختیاراتی ندارد و طبیعی است که وقتی همه اختیارات در مرکز جمع شود، امکان مدیریت کارآمد کشور کاهش پیدا میکند. اگر میخواهیم نظام مدیریتی کشور را اصلاح کنیم، باید دستورالعملها و چارچوبهای مشخص را در سطح ملی تعیین کنیم و سپس اختیار اجرای آن را به استانها و سطوح پایینتر واگذار کنیم.
رئیسجمهور تأکید کرد: در کشور ما فقط یک پزشکیان یا چند وزیر وجود ندارد؛ ایران سرشار از انسانهای توانمند و شایسته است. مسئله این است که باید میدان بروز و ظهور توانمندیها را فراهم کنیم. چرا نباید در کشور صدها و هزاران مدیر توانمند داشته باشیم که بتوانند مسئولیت اداره امور را بر عهده بگیرند؟
وی گفت: ما تلاش میکنیم اختیارات را به سطوح اجرایی واگذار کنیم تا تصمیمگیری صرفاً در بالاترین سطح متمرکز نباشد. در دولت، نظرات کارشناسی جمعآوری، پالایش و جمعبندی میشود و سپس سیاست و چارچوب مشخص ابلاغ خواهد شد تا مدیران در سطوح اجرایی بتوانند در چارچوب آن، اختیار و مسئولیت داشته باشند.
رئیس جمهور خاطرنشان کرد: این همان مسیری است که در موضوع ناترازی بانکها نیز دنبال میکنیم. تیم دانشگاهی و تیم تخصصی دولت در حال بررسی موضوع هستند و تلاش میکنیم راهکارهای علمی و اجرایی برای اصلاح این وضعیت پیدا کنیم.
پزشکیان در پاسخ به سوالی در خصوص برنامه دولت برای حل همزمان عبور کشور از شرایط نه جنگ نه صلح و حل مشکلات اقتصادی، اظهار داشت: طبیعی است که در شرایط جنگ، مسائل اقتصادی و از جمله تورم با فشارهای بیشتری مواجه شود. تاکنون راهکاری که بتواند در شرایط جنگ، بدون پذیرش هیچگونه هزینه و تبعاتی، همزمان همه مشکلات اقتصادی را حل کند، ارائه نشده است.
وی تأکید کرد: اگر کسی چنین راهکاری دارد، از او استقبال میکنیم. بیاید، راهکارش را ارائه کند، مسئولیت آن را بپذیرد و ما نیز اختیار لازم را در اختیارش قرار خواهیم داد. رویکرد دولت این است که هرکس میتواند گرهای از مشکلات کشور باز کند، باید به میدان بیاید و از ظرفیت او استفاده شود.
ما در حال یافتن مسیرهای جایگزین برای تداوم تجارت و افزایش تابآوری اقتصادی هستیم
رئیس جمهور در پاسخ به سوال خبرنگار روزنامه جامجم و خبرنگار پایگاه خبری اکو ایران درباره برنامه دولت برای عبور از تحریمها و تمهیدات لازم برای اداره کشور در صورت تداوم محاصره، با تشریح رویکرد دولت در حوزه دیپلماسی اقتصادی و توسعه مسیرهای تجاری، اظهار داشت: یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی اقدامات دولت، میزان و حجم مبادلات تجاری و تلاش برای گسترش این مبادلات با کشورهای مختلف است.
پزشکیان گفت: دولت در این مسیر، توسعه تعاملات اقتصادی با کشورهای منطقه و استفاده از ظرفیت سازوکارهای بینالمللی از جمله اتحادیه اقتصادی اوراسیا، بریکس، سازمان همکاری شانگهای و اکو را دنبال میکند و در این حوزه اقدامات و پیشرفتهای قابل توجهی صورت گرفته است.
رئیس جمهور با اشاره به تلاش دولت برای فعال نگه داشتن مسیرهای تجاری کشور، افزود: برای نمونه، در شرایطی که مسیر دریایی با محدودیت مواجه شده است، پیش از این یک قطار در هفته از چین به ایران وارد میشد، اما اکنون این ظرفیت به سه قطار در روز افزایش یافته است. همچنین در حال توافق و برنامهریزی برای فعالسازی مسیرهای دیگر از طریق جمهوری آذربایجان، روسیه و سایر مسیرهای منطقهای هستیم.
وی تأکید کرد: اینگونه نیست که کشور در برابر فشار و محاصره منفعل بماند و صرفاً منتظر بماند تا دیگران تصمیم بگیرند. ما در حال یافتن مسیرهای جایگزین و ایجاد ظرفیتهای جدید برای تداوم تجارت، تأمین نیازهای کشور و افزایش تابآوری اقتصادی هستیم.
رئیسجمهور با بیان اینکه کشور تا پای جان برای حفظ منافع و استقلال خود ایستاده است، خاطرنشان کرد: در کنار ایستادگی، باید تدبیر داشته باشیم و هر اقدامی که به مصلحت کشور و مردم است انجام دهیم. مقاومت و تابآوری زمانی معنا پیدا میکند که با عقلانیت، برنامهریزی و استفاده از همه ظرفیتهای موجود همراه باشد.
گفتوگو و اختلاف نظر در فرآیند تصمیمسازی، به معنای دعوا و تقابل نیست
وی همچنین درباره وجود دیدگاههای متفاوت در ساختار تصمیمگیری کشور و نحوه مدیریت این اختلافنظرها، اظهار داشت: وجود دیدگاههای مختلف طبیعی است. در شورای عالی امنیت ملی نیز ابتدا نظرات متفاوتی وجود داشت، اما در فرآیند گفتوگو، بحث کارشناسی و جمعبندی، از میان ۱۳ عضو، ۱۲ نفر به یک تفاهم مشترک رسیدند و در نهایت چارچوب مورد نظر شکل گرفت.
رئیس جمهور افزود: همین امروز نیز ممکن است دیدگاههای مختلفی وجود داشته باشد. نمیتوان انتظار داشت همه انسانها یکسان فکر کنند. حتی اثر انگشت هیچ دو انسانی در جهان یکسان نیست؛ بنابراین طبیعی است که برداشتها و تحلیلهای افراد نیز متفاوت باشد.
پزشکیان تأکید کرد: ذهن انسان پویاست و هر فرد ممکن است بر اساس اطلاعات و شرایط جدید، تحلیل متفاوتی ارائه کند. هنر حکمرانی این است که این دیدگاههای متنوع در یک فرآیند گفتوگو و تصمیمسازی، به جمعبندیای منتهی شود که منافع ملی و مصالح کشور را تأمین کند.
رئیس جمهور با تأکید بر ضرورت پرهیز از منیت و اختلافات سیاسی گفت: مسئله اصلی نباید این باشد که نظر چه کسی بر دیگری غلبه کند. هرکس معتقد است راهکار بهتری دارد، باید آن را ارائه کند و در میدان عمل نشان دهد که چگونه میتوان مسئله را حل کرد. مسئولیت هر فرد نیز متناسب با عملکرد خودش خواهد بود.
وی تصریح کرد: گفتوگو و اختلاف نظر در فرآیند تصمیمسازی، به معنای دعوا و تقابل نیست. ممکن است مباحث کارشناسی و حتی گفتوگوها چالشی باشد، اما هدف باید رسیدن به راهحل بهتر باشد، نه ایجاد شکاف و تقابل.
رئیسجمهور خاطرنشان کرد: در نهایت، هر تصمیمی که مقام معظم رهبری اتخاذ کنند، مبنای عمل خواهد بود. در فرآیند تصمیمسازی، وظیفه ما این است که نظرات کارشناسی و دیدگاههای خود را صریح و مسئولانه ارائه کنیم، اما پس از اتخاذ تصمیم نهایی، همه باید در چارچوب آن تصمیم حرکت کنند.
پزشکیان افزود: اگر فردی در ذهن خود نظری داشته باشد اما صرفاً برای اینکه نظر دیگری را تأیید کند، همان نظر را تکرار کند، این صداقت نیست. باید نظر کارشناسی و واقعی خود را بیان کرد و اجازه داد فرآیند تصمیمگیری طی شود؛ چنانچه در نهایت تصمیم دیگری اتخاذ شد، باید به آن تصمیم تمکین کرد، چرا که وحدت و انسجام ملی از نظر شخصی هر فرد مهمتر است.
وی ادامه داد: معتقدم اگر دیدگاههای مختلف را کنار یکدیگر قرار دهیم و با گفتوگو و همفکری به یک راهحل مشترک برسیم، میتوان تصمیمات بهتری اتخاذ کرد. اکنون نیز دقیقاً در همین مسیر حرکت میکنیم و همه تلاش ما این است که از ظرفیت نظرات مختلف برای رسیدن به راهحل مطلوب استفاده کنیم.
انسجام و وفاق خوبی میان قوا وجود دارد
رئیس جمهور با اشاره به سطح همکاری میان ارکان مختلف کشور اظهار داشت: بحمدالله میان قوا، وفاق و انسجام خوبی وجود دارد و نیروهای امنیتی، سپاه پاسداران، ارتش و سایر مجموعههای مسئول نیز در هماهنگی و انسجام قرار دارند و برای عبور کشور از شرایط موجود به یکدیگر کمک میکنند.
وی تأکید کرد: حفظ این انسجام و همکاری یک ضرورت ملی است و همه باید با افتخار برای آن تلاش کنیم. در شرایطی که کشور با فشارهای خارجی و تهدیدهای مختلف مواجه است، ایجاد اختلاف داخلی و تضعیف اعتماد عمومی، به هیچ وجه به مصلحت کشور نیست.
هشدار رئیسجمهور نسبت به تحلیلها و انتشار اطلاعات غیرمستند درباره تصمیمات کشور
رئیس جمهور در بخش دیگری از سخنان خود، نسبت به انتشار تحلیلها و اطلاعات غیرمستند درباره تصمیمات کشور هشدار داد و گفت: برخی افراد، آگاهانه یا ناآگاهانه، با طرح مطالبی که از واقعیت فاصله دارد، آب به آسیاب دشمن میریزند. بهتر است از این رویکرد پرهیز شود؛ زیرا ممکن است فردی اطلاعات کافی درباره یک موضوع نداشته باشد و بر اساس برداشت ناقص یا شنیدهها، مطلبی را منتشر کند که پیامدهای آن برای جامعه و کشور قابل توجه باشد.
پزشکیان با استناد به آموزههای قرآنی، افزود: هیچ ظلمی بالاتر از آن نیست که انسان چیزی را که نمیداند، تکذیب کند یا درباره موضوعی که نسبت به آن آگاهی ندارد، قضاوت و روایت نادرست ارائه دهد.
وی خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از مطالبی که در فضای عمومی منتشر میشود، ممکن است مبتنی بر شنیدهها و اطلاعات غیرواقعی باشد. بنابراین باید در اطلاعرسانی و تحلیل مسائل، به ویژه در موضوعات مرتبط با امنیت ملی و منافع کشور، دقت و مسئولیتپذیری بیشتری وجود داشته باشد.
رئیسجمهور در پایان تأکید کرد: در شرایط کنونی، کشور بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت، انسجام، همدلی، گفتوگوی کارشناسی و تصمیمگیری مبتنی بر منافع ملی نیاز دارد و همه ظرفیتهای کشور باید برای عبور از فشارها و تأمین مصالح مردم به کار گرفته شود.