به اشتراک گذاشتن اطلاعات فضایی روسیه میتواند به تهران کمک کند تا برای حمله قریبالوقوع آمریکا آماده شود.
اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، این هفته، خوشبینی محتاطانهای در مورد کاهش تنش در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وجود داشته است. میانجیگران قطری و پاکستانی پس از افزایش شدید نیروهای نظامی در منطقه که نگرانیها را در مورد آغاز مجدد مرحلهای از درگیری افزایش داده، تلاشهای خود را برای دستیابی به توافقی بین طرفین درگیر تشدید کردهاند.
عوامل مختلفی در تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، برای به تعویق انداختن حملات جدید در حال حاضر نقش داشتهاند. یکی از آنها قطعاً توانایی ایران در پیشبینی حمله قریبالوقوع و تلافی دقیق است - قابلیتی که احتمالاً با اطلاعات جغرافیایی-فضایی و سیگنالی نظامی روسیه ممکن شده است.
هشت ماه است که پروژه AURORAH مسیر ماهوارههای جاسوسی روسیه را دنبال میکند. این پروژه حداقل ۲۰ فضاپیمای روسی از سری کاسموس-۲۶۰۰ را شناسایی کرده که ۱۸ مورد از آنها قابل ردیابی هستند.
این گروه شامل جدیدترین و مانورپذیرترین ماهوارههای شناسایی نظامی روسیه است. آنها میتوانند شناسایی نقشهبرداری نظامی از تأسیسات و زمین و همچنین تصاویر نوری، مشاهده راداری و جمعآوری اطلاعات سیگنالی، از جمله رادار و سایر انتشار فرکانسهای رادیویی و فعالیتهای ارتباطی نظامی را ارائه دهند.
این ماهوارهها منطقهای را پوشش میدهند که از سوریه، لبنان و اسرائیل تا اردن، عربستان، شبه جزیره عربستان، عراق و ایران، از جمله باب المندب و تنگه هرمز امتداد دارد. آنها تقریباً هر ۹۵ دقیقه یکبار به دور زمین میچرخند و بسته به هندسه دید، تقریباً روزانه سه تا چهار عبور منطقهای مرتبط دارند.
ماهوارههای مانورپذیر منتخب به گونهای تغییر موقعیت داده شدهاند که مستقیماً یا تقریباً مستقیماً از روی اهداف نظامی و زیرساختی در منطقه عبور کنند. کل مجموعه ماهوارهها جابجا نشدند، فقط فضاپیماهای خاصی جابجا شدند که زمان و کیفیت پوشش اهداف مربوطه را بهبود میبخشید.
این ماهوارههای روسی را میتوان در حال عبور از بالای اهداف قبل از اصابت و سپس دوباره پس از اصابت، احتمالاً برای ارزیابی خسارت، مشاهده کرد. همین الگو بارها قبل و بعد از حملات ایران تکرار شد.
با توجه به دقتی که ایران توانست به اهداف نظامی و غیرنظامی ایالات متحده و خلیج فارس حمله کند، نتیجهگیری این است که روسیه اطلاعات جغرافیایی-مکانی مورد نیاز ارتش ایران را برای انجام این حملات فراهم کرده است.
مشکل ایالات متحده این است که چنین قابلیتهای اطلاعاتی نه تنها برای انتخاب هدف، بلکه برای نظارت بر تقویت نظامی نیز قابل استفاده است.
با تغییر موقعیت هواپیماهای آمریکایی، توزیع مجدد نیروهای دریایی و تقویت زیرساختهای نظامی در منطقه، ماهوارههای روسی میتوانند تصویر روشنی از این حرکات و شدت ارتباطات نظامی، از جمله محل ارتباطات، زمان افزایش فعالیت و نحوه تغییر الگو، ارائه دهند.
این امکان وجود دارد که برخی از ماهوارههای جاسوسی بتوانند به ارتباطات نظامی نیز گوش دهند، گرچه بعید است بتوانند هر پیامی را رهگیری کنند.
اطلاعات جمعآوریشده میتواند به اطلاعات ایران منتقل شود تا به رهبران ایران در محافظت از نیروهایشان، فعال نگه داشتن سیستم فرماندهیشان و آمادهسازی پاسخ آنها قبل از شروع جنگ کمک کند.
بنابراین، دسترسی ایران به جمعآوری دادههای ماهوارهای روسیه، تلاشهای ایالات متحده برای ترکیب آمادگی تهاجمی با محافظت در برابر تلافیجویی را پیچیده میکند. یک راه حل، دور کردن آرایش نیروها از سلاحهای ایران برای کاهش مواجهه فوری آنها و همچنین تغییر توزیع قدرت رزمی است که تهران مشاهده میکند.
کمک روسیه همچنین به ایران قابلیتهای هشدار اولیه برای حملات ناشی از خارج از منطقه را میدهد. در طول عملیات «چکش نیمهشب» در ژوئن ۲۰۲۵، بمبافکنهای B-۲ Spirit از ایالات متحده پرواز کردند تا به تأسیسات هستهای ایران حمله کنند. تهران میداند که ممکن است حمله دیگری از این دست به تأسیسات عمیقاً مدفون رخ دهد و بنابراین میتواند از قابلیتهای ماهوارهای روسیه برای نظارت بر نشانههای اولیه آن استفاده کند.
نیازی به گفتن نیست که جدا از آمادگی برای دریافت حمله، دسترسی به اطلاعات ماهوارهای روسیه احتمالاً نقش محوری در آمادهسازی برای انتقامجویی در منطقه ایفا میکند. همانطور که رهبران ایران هشدار دادهاند، خطر به پالایشگاهها، پایانههای صادراتی، کارخانههای نمکزدایی و نیروگاهها نیز گسترش مییابد.
به عبارت دیگر، اگر ترامپ از تصمیم خود برگردد و تصمیم به حمله بگیرد، ایران نه تنها برای آنچه ارتش آمریکا انجام میدهد آماده خواهد بود، بلکه قادر خواهد بود ضربهای ویرانگر به منطقه وارد کند.
خسارت، منابع آب و برق غیرنظامی را مختل کرده و اثرات آن را به بازارهای بینالمللی انرژی منتقل میکند. جایگاه عربستان سعودی به عنوان بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان، به زیرساختهای صادراتی آن اهمیت جهانی ویژهای میبخشد. کشورهای همسایه خلیج فارس، جدا از نفوذشان بر تصمیم به ازسرگیری جنگ، با این عواقب روبرو خواهند شد.
روسیه با ارائه چنین توانمندیهای اطلاعاتی فضایی به ایران، اهرم چشمگیری را در اختیار دارد. مسکو قادر است با کنترل دسترسی اطلاعاتی بدون ورود مستقیم به درگیری، تهران را تقویت یا مهار کند.
تمایل روسیه برای به اشتراک گذاشتن جمعآوری دادههای ماهوارهای، ناگزیر بر عملیات آینده ایالات متحده تأثیر خواهد گذاشت. ارتش ایالات متحده اکنون باید فرض کند که حرکات اصلی نیروها، تقویت نظامی و فعالیتهای الکترونیکی را میتوان مشاهده و به سرعت به دشمن مخابره کرد. این امر غافلگیری عملیاتی را کاهش میدهد و مستلزم پراکندگی بیشتر، کنترل انتشار و جابجایی سریع است.
عواقب آن همچنین فراتر از این جنگ است. ماه گذشته، یک ماهواره سری کاسموس روسیه به یک ماهواره تجاری فنلاندی نزدیک شد که احتمالاً تمرین حمله بود. این حادثه نشان میدهد که درگیری روی زمین میتواند به فضا گسترش یابد و بالقوه زیرساختهای ماهوارهای غیرنظامی و نظامی را مختل کند. در جنگهای حال و آینده، ممکن است شاهد گسترش درگیریها به فضا باشیم.