رویداد۲۴ نوشت: گزارش جنجالی نیویورکتایمز درباره احتمال ارتباط سدسازی در ایران با تأمین زیرساختهای پایگاههای زیرزمینی موشکی سپاه، موجی از انتقادها را برانگیخته است. کاوه مدنی این گزارش را نمونه روزنامهنگاری غیرمسئولانه دانسته و محمدباقر قالیباف و سخنگوی صنعت آب نیز درباره پیامدهای چنین ادعاهایی و خطر تعرض به زیرساختهای غیرنظامی هشدار دادهاند.
نیویورکتایمز چه ادعایی مطرح کرد؟
نیویورکتایمز روز دوشنبه ۲۵ آبان، در گزارشی به قلم صنم ماحوزی و اریکا سولومون، با تطبیق نقشه بیش از ۵۳۳ سد شناساییشده در ایران با مناطق هدف حملات آمریکا و اسرائیل، احتمال ارتباط میان پروژههای سدسازی و پایگاههای زیرزمینی موشکی را مطرح کرد.
این فرضیه بر بررسیهای نیما شکری، متخصص امنیت آب در دانشگاه صنعتی هامبورگ، استوار است. همچنین هفت کارشناس حوزه آب و مسائل نظامی، استقرار تأسیسات زیرزمینی در نزدیکی منابع پایدار آب و برق را از نظر نظامی منطقی دانستهاند. فرزین ندیمی نیز تعداد مراکز موشکی ایران را دستکم ۳۰ مورد برآورد کرده است.
با این حال، خود نیویورکتایمز تأکید کرده که به دلیل پنهانبودن ابعاد برنامه موشکی ایران، هیچ شواهد قطعی برای اثبات ارتباط میان پروژههای آبی و زیرساختهای نظامی وجود ندارد و این موضوع همچنان در حد فرضیه است.
واکنش تند کاوه مدنی
کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «کمتر مزخرف بگوییم. حدس و گمان، مدرک نیست. نزدیکی جغرافیایی دو متغیر، دلیلی بر وجود رابطه علت و معلولی بین آنها نیست».
او این گزارش را تقلیلگرایانه و نمونه روزنامهنگاری غیرمسئولانه دانست و هشدار داد چنین روایتهایی میتوانند زمینه توجیه حمله به زیرساختهای غیرنظامی و به خطر افتادن جان میلیونها نفر را فراهم کنند.
مدنی با اشاره به ضرورت وجود شواهد مستقل و قابل راستیآزمایی تأکید کرد که نزدیکی جغرافیایی دو پدیده، بهتنهایی رابطه علت و معلولی میان آنها را اثبات نمیکند.
آیا سدهای ایران اهداف نظامی هستند؟
نیما شکری نیز پس از انتشار گزارش تأکید کرد که نزدیکی سدها به اهداف نظامی، نه دلیل ساخت آنها را اثبات میکند و نه حمله به آنها را توجیه میکند. او یادآور شد بسیاری از سدهای ایران برای تأمین آب، آبیاری و تولید برق استفاده میشوند.
اسفندیار باتمانقلیچ، بنیانگذار اندیشکده بورس و بازار، نیز با اشاره به اینکه از بیش از ۵۰۰ سد ایران کمتر از ۵۰ سد دارای توربین تولید برق هستند، درباره فرضیه تأمین برق پایگاههای موشکی از طریق سدها تردید کرده است.
او همچنین معتقد است گسترش سدسازی در ایران باید در چارچوب منافع اقتصادی، رانت پروژههای عمرانی و نقش شرکتهای پیمانکاری وابسته به نهادهای قدرتمند بررسی شود؛ نه اینکه صرفاً با تطبیق چند نقشه، نتیجهگیری نظامی صورت گیرد.