اکسیوس نوشت: دو هفته پیش، زمانی که بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ در دفتر بیضیشکل کاخ سفید دیدار کردند، رئیسجمهور آمریکا از نخستوزیر اسرائیل پرسید که وضعیتش در نظرسنجیها پیش از انتخابات ۲۷ اکتبر چگونه است.
به گزارش انتخاب؛ در ادامه این مطلب آمده است: نتانیاهو مکث کرد. سپس یکی از مشاورانش وارد صحبت شد و گفت: «آقای رئیسجمهور، او دارد پیروز میشود.» این اظهارنظر به گفته یک مقام آمریکایی آگاه از این گفتوگو مطرح شده است.
چرا مهم است:
نتانیاهو در واقع پیروز نیست. و ترامپ نیز تاکنون از حمایت انتخاباتی مورد انتظار او خودداری کرده است؛ آن هم با وجود اینکه خبرنگاران بارها درباره این موضوع از رئیسجمهور آمریکا سؤال کردهاند.
البته ترامپ هنوز میتواند نظرش را تغییر دهد. اما با تنها ۷۵ روز باقیمانده تا انتخابات، زمان برای نتانیاهو در حال از دست رفتن است.
وضعیت فعلی:
بر اساس این نظرسنجیها، ائتلاف کنونی نتانیاهو بین ۴۹ تا ۵۳ کرسی به دست میآورد؛ بسیار کمتر از ۶۸ کرسی که اکنون در اختیار دارد و همچنین کمتر از ۶۱ کرسی که برای تشکیل دولت لازم است.
در مقابل، احزاب مخالف نتانیاهو بین ۶۷ تا ۷۰ کرسی دارند.رقیب اصلی نتانیاهو، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل، نیز در بیشتر نظرسنجیها از نظر محبوبیت وضعیت بهتری دارد.اما نتانیاهو لزوماً مجبور نیست پیروز شود.او فقط باید بازنده نشود.تمرکز اصلی نتانیاهو در حال حاضر این است که آنقدر رأی به دست آورد که مخالفانش نتوانند بدون حمایت احزاب عرب اسرائیلی دولت تشکیل دهند.
اگر نتانیاهو بتواند به این هدف برسد و هیچیک از دو طرف نیز قادر به تشکیل دولت نباشند، او برای چند ماه دیگر بهعنوان نخستوزیر موقت در قدرت باقی خواهد ماند تا انتخابات دیگری برگزار شود.در حال حاضر، این سناریو یک احتمال واقعی است.
چه چیزی خبرساز شده؟
در هفتههای نخست جنگ با ایران، برخی از مشاوران نزدیک ترامپ مطمئن بودند که او از نتانیاهو حمایت انتخاباتی خواهد کرد.در آن مقطع، ترامپ با صدای بلند از اعطای عفو به نتانیاهو برای پایان دادن به پرونده فساد او حمایت میکرد.اما با گذشت زمان و گرفتار شدن جنگ در یک بنبست، اهداف سیاست خارجی ترامپ و نتانیاهو ــ و همچنین منافع سیاسی داخلی آنها ــ شروع به فاصله گرفتن از یکدیگر کرد. طی سه ماه گذشته، شکاف میان آنها روزبهروز بیشتر شده است؛ نه فقط درباره ایران، بلکه درباره لبنان و غزه نیز.
دو مقام ارشد آمریکایی گفتند اگرچه ترامپ از نظر شخصی نتانیاهو را دوست دارد، اما از تصمیمها و سیاستهای او کلافه شده است.ترامپ، به گفته دو نفری که اخیراً با او درباره نتانیاهو صحبت کردهاند، گفته است: «بیبی بزرگترین دشمن خودش است.»
نقطه اختلاف جدید: طرح ترامپ برای غزه
آخرین اتفاقی که روابط دو طرف را متشنج کرده، رد علنی طرح «هیئت صلح غزه» ترامپ از سوی نتانیاهو بوده است؛ طرحی که هدف آن خلع سلاح حماس است.
یک مقام ارشد آمریکایی گفت کاخ سفید اظهارات روز یکشنبه نتانیاهو را بیشتر موضعگیری انتخاباتی میداند تا یک اعلام موضع قطعی در حوزه سیاست خارجی.این مقام آمریکایی گفت: «ما نیازهای سیاسی بیبی را درک میکنیم. تا زمانی که او به انجام خواستههای ما ادامه دهد، مشکلی با این موضوع نداریم؛ بهویژه در مورد مهار حملات در غزه.»
هفته گذشته، نتانیاهو با جرد کوشنر، فرستاده ترامپ، تلفنی صحبت کرد و با وجود تردیدهایش قول داد به طرح «هیئت صلح» فرصت بدهد.به گفته یک مقام آمریکایی، نتانیاهو همچنین متعهد شد حملات به غزه را کاهش دهد تا روند خلع سلاح و غیرنظامیسازی بتواند آغاز شود.
از آن زمان، اسرائیل حملات بسیار کمتری به غزه انجام داده و ارتش اسرائیل نیز به خط زرد (Yellow Line) عقبنشینی کرده است؛ همان خطی که طبق توافق قرار بود نیروهای اسرائیلی در آن مستقر باشند.به گفته چهار منبع آگاه، کوشنر قرار است هفته آینده به اسرائیل سفر کند تا با نتانیاهو و دیگر مقامهای اسرائیلی دیدار و درباره طرح غزه گفتوگو کند.
پشت پرده
چند تن از رقبای سیاسی نتانیاهو، از جمله گادی آیزنکوت و نخستوزیران پیشین اسرائیل، نفتالی بنت و یائیر لاپید، نگران هستند که ترامپ در نهایت از نخستوزیر فعلی اسرائیل حمایت کند.دو نفر از دستیاران این چهرهها این موضوع را به Axios گفتهاند.طبق گفته دو منبع آگاه از این تلاشها، این چهرههای مخالف از طریق دوستان مشترک، کمککنندگان مالی و دیگر متحدان سیاسی، پیامهایی غیرمستقیم برای ترامپ و دستیارانش فرستادهاند و از رئیسجمهور آمریکا خواستهاند بیطرف بماند.یک مقام پیشین آمریکایی که در جریان این وضعیت قرار گرفته، مدعی شده است که ضعف نتانیاهو در نظرسنجیها باعث شده ترامپ از دخالت مستقیم خودداری کند.
اما یک نکته مهم وجود دارد
ترامپ در اسرائیل همچنان بسیار محبوب است، اما محبوبیت او طی سه ماه گذشته کاهش یافته است.دلیل این کاهش محبوبیت، توافقی است که ترامپ با ایران امضا کرد و همچنین تصمیم او برای عقبنشینی از جنگ پس از نقض توافق.اسرائیلیها همچنین از محدودیتهایی که ترامپ بر عملیات نظامی اسرائیل در ایران، غزه، سوریه و لبنان اعمال کرده، ناراضی شدهاند.
ترامپ درباره حمایت از نتانیاهو چه گفته است؟
در هفتههای اخیر، خبرنگاران چهار بار از ترامپ پرسیدهاند که آیا از نتانیاهو در انتخابات حمایت میکند یا نه.هر چهار بار، ترامپ از اعلام حمایت صریح خودداری کرده است.در ماه ژوئیه، مجری رادیویی هیو هویت از ترامپ پرسید: «آیا کسی در اسرائیل هست که بتواند بهتر از او این کار را انجام دهد؟»ترامپ از پاسخ مستقیم طفره رفت و گفت: «خب، من بیشتر آنها را نمیشناسم. بعضیهایشان را، طبیعتاً، میشناسم، اما بیشترشان را نمیشناسم.»او در واقع به رقبای نتانیاهو اشاره میکرد.
ترامپ در چند مصاحبه اخیر، نتانیاهو را یک «نخستوزیر بزرگ در دوران جنگ» توصیف کرده است.اما نکته قابل توجه این است که هر بار از نتانیاهو در زمان گذشته صحبت کرده است؛ یعنی گفته او «یک نخستوزیر بزرگ در دوران جنگ بود»، نه اینکه «هست».مقامهای اسرائیلی گفتهاند ترامپ در آخرین دیدار خصوصی خود با نتانیاهو موضوع عفو او را مطرح کرده است.
با این حال، رئیسجمهور آمریکا چند ماه است که بهصورت علنی درباره این موضوع صحبت نکرده است.
چه چیزی را باید زیر نظر داشت؟
انتخابات اسرائیل برای دستور کار خاورمیانهای ترامپ در دو سال پایانی ریاستجمهوریاش اهمیت بسیار زیادی دارد؛ بهخصوص در شرایطی که بحران ایران در وضعیت موسوم به «نه توافق، نه جنگ» قرار گرفته است.ترامپ همچنین میخواهد:
طرح صلح خود برای غزه را پیش ببرد؛
در مذاکرات میان اسرائیل و لبنان پیشرفت ایجاد کند؛
یک توافق امنیتی میان اسرائیل و سوریه نهایی کند؛
و از همه مهمتر، یک توافق تاریخی صلح میان اسرائیل و عربستان سعودی را میانجیگری کند.
ترامپ و تیمش هنوز از بحران سیاسی سال ۲۰۱۹ در اسرائیل متأثر هستند؛ بحرانی که به برگزاری سه انتخابات متوالی منجر شد و در نهایت یک سال از دیپلماسی خاورمیانهای را از بین برد.یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «کاخ سفید اشتباهات گذشته را تکرار نخواهد کرد و اجازه نخواهد داد سیاست داخلی اسرائیل دستور کار منطقهای ما را متوقف کند.»