اطلاعات آنلاین نوشت: نارسایی قلبی یک بیماری مزمن است که وقتی قلب نتواند خون کافی برای نیازهای بدن را پمپاژ کند فرد به آن دچار می شود. میلیون ها نفر از مردم دنیا از نارسایی قلبی رنج می برند که بیشتر آنها افراد ۶۵ سال به بالا هستند.

مطالعات نشان می دهند که رساندن آب کافی به بدن و جلوگیری از بی آب ماندن و خشکی آن می تواند به کاهش خطر طولانی مدت ابتلا به نارسایی قلبی کمک کند.

نوشیدن آب و مصرف مایعات کافی در تمامی سال های زندگی علاوه بر این که عملکردهای اصلی و مهم بدن را در وضعیت تعادل حفظ می کند، در کاهش مشکلات قلبی که در میان سالی و پیری به سراغ افراد می آیند نیز مؤثر است. عوامل دیگری که در بروز نارسایی قلبی دخالت دارند سن، فشار خون، کلسترول، گلوکز، عملکرد کلیه ها، شاخص توده بدنی، جنسیت و مصرف دخانیات هستند.

آب رسانی به بدن مانند کاهش مصرف نمک یکی از راه های سالم نگه داشتن قلب است، علاوه بر این که خطرات طولانی مدت بیماری های قلبی را نیز کاهش می دهد. بین کمبود آب بدن و فیبروز قلبی، سفت شدن ماهیچه های قلبی، ارتباط وجود دارد و اولی می تواند عامل بروز دومی باشد.

دانشمندان با تحلیل داده های پزشکی بیش از ۱۵۰۰۰ فرد بالغ در رده سنی ۴۵ تا ۶۶ سال که بیش از ۲۵ سال تحت نظارت پزشکی بوده اند در این باره مطالعه دقیق تری انجام داده اند. آنها توجه خود را به افرادی معطوف کردند که سطح آب بدن آنها در محدوده عادی و طبیعی بود و در شروع انجام تحلیل مبتلا به دیابت، چاقی یا نارسایی قلبی نبودند. حدود ۱۱۸۱۴ نفر از این افراد در تحلیل نهایی گنجانده شدند که از میان آنها ۱۳۶۶ نفر (۵۶/۱۱ درصد) مدتی بعد دچار نارسایی قلبی شدند.

آنها سطح سرم سدیم افراد شرکت کننده در این مطالعه را بررسی کردند. چون سرم سدیم معیار دقیقی در تشخیص میزان برخورداری بدن از آب محسوب می شود و با کاهش میزان مایعات بدن افزایش می یابد. هر چه آب کم تری مصرف شود، غلظت سرم سدیم در بدن بالاتر می رود. بررسی میزان سرم سدیم فایده زیادی داشت، چون به شناسایی افرادی که خطر ابتلا به نارسایی قلبی در آنها زیاد بود کمک زیادی کرد. همچنین موجب شد افراد مسن تری که خطر ابتلا به نارسایی قلبی و نیز هیپرتروفی بطن چپ در آنها بالا بود راحت تر شناسایی شوند. در هیپرتروفی بطن چپ، ماهیچه های قلب در اثر افزایش فشار خون یا تنگی دریچه آئورت بزرگ و قطور می شوند.

افرادی که میزان سرم سدیم آنها در ابتدا ۱۴۳ میلی اکیوالنت در لیتر بود (mEq/L) در دوره میانه زندگی با خطر ۳۹ درصدی ابتلا به نارسایی قلبی مواجه بودند. محدوده طبیعی مقدار سرم سدیم ۱۳۵ تا ۱۴۶ میلی اکیوالنت در لیتر است. به ازای هر ۱ mEq/L افزایش سرم سدیم، احتمال ابتلای افراد شرکت کننده در این مطالعه به نارسایی قلبی ۵ درصد بیشتر شده بود.

از بین ۵۰۰۰ فرد بالغ در رده سنی ۷۰ تا ۹۰ سال، آنهایی که سطح سرم سدیمشان در دوره میان سالی ۵/۱۴۲ تا ۱۴۳ mEq/L  بود ۶۲ درصد بیشتر محتمل بودند که به هیپرتروفی بطن چپ دچار شوند.

بر اساس داده ها، این نتیجه گیری به دست آمد که سطح سرم سدیم بالاتر از ۱۴۲ mEq/L در افراد میان سال با بالا بودن خطر ابتلا به هیپرتروفی بطن چپ و نارسایی قلبی در دوره متأخر زندگی ارتباط زیادی دارد.

برای تأیید این یافته های اولیه لازم است کارآزمایی بالینی تصادفی و هدایت شده ای انجام شود، اما این آمار و ارقام حاکی از این هستند که آب رسانی کافی به بدن می تواند از تغییراتی که با بالا رفتن سن در قلب ایجاد می شوند و می توانند نارسایی قلبی را به دنبال داشته باشند جلوگیری کرده یا  پیشروی آن را به تأخیر بیاندازد. 

پزشک ها می توانند میزان سرم سدیم و جذب مایعات را به راحتی در آزمایش های کلینیکی تعیین کنند و به شناسایی بیمارهایی بپردازند که آگاهی از اهمیت و نحوه آب رسانی به بدن در بهبودشان نقش زیادی دارد.  

مایعات در بخشی از عملکردهای بدن نقشی حیاتی ایفا می کنند. به عنوان مثال، به قلب کمک می کنند خون را به خوبی و بدون اشکال پمپاژ کند. همچنین عملکرد رگ های خونی را تقویت می کنند و موجب هماهنگ شدن گردش خون می شوند. علی رغم همه اینها، بسیاری از افراد خیلی کم تر از مقداری که بدن آنها به آب و مایعات نیاز دارد آب مصرف می کنند. توصیه پژوهشگران این است که خانم ها باید روزانه ۶ تا ۸ لیوان، معادل ۵/۱ تا ۱/۲ لیتر و آقایان ۸ تا ۱۲ لیوان، معادل ۲ تا ۳ لیتر آب بنوشند. آب گاز دار، شیر، سوپ ها و آش ها، انواع بستنی، ماست، دسرهای ژلاتینی، چای و قهوه در زمره مایعات قرار می گیرند و در کنار مقدار آبی که مصرف روزانه آن توصیه می شود از کمبود آب جلوگیری می کنند.

اگر نارسایی قلبی فرد وخیم نباشد، پزشک معالج محدودیتی در مصرف مایعات برایش تعیین نمی کند. اما با بدتر شدن وضعیت قلبی، مقدار مصرف به ۶ تا ۹ لیوان در روز محدود می شود. در صورتی که مشکلات دیگری مانند بیماری کلیوی نیز در میان باشد، تصمیم گیری متناسب با آن تغییر می کند. 

تغییر سبک زندگی نخستین گامی است که در همه برنامه های مدیریت نارسایی قلبی مورد ملاحظه قرار می گیرد. افزایش مصرف مایعات و کاهش مصرف نمک دو اقدام مکمل در مصونیت از ابتلا به نارسایی قلبی هستند و باید بخش جدایی ناپذیر رژیم غذایی افراد جامعه باشند.

نتیجه این مطالعه در European Heart Journal منتشر شده است.