قطر در جریان نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶، نقش میانجی فعالی میان ایران و آمریکا ایفا کرد. دوحه علاوه بر انتقال پیامها میان هیئتهای ایرانی و آمریکایی، هدف خود را ایجاد زمینه مشترک و پر کردن شکاف میان دو طرف اعلام کرد.
با وجود برگزاری جلسات و تبادل پیامها در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل، ایران و آمریکا نتوانستند درباره بازگشایی تنگه هرمز به توافق برسند.
مقامات ایرانی از طریق میانجی قطری شروط خود را به واشنگتن ابلاغ کردند که از جمله آنها پایان جنگ در همه جبههها، لغو محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده بود.
در مقابل، آمریکا پیشنهاد ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفت و با این استدلال که ایران کنترلی بر این آبراه ندارد، آن را رد کرد. در نهایت مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری قطر بدون دستیابی به توافق پایان یافت.
پیشبینی حمله آمریکا به ایران پس از انتخابات کنگره
پل پیلار، استاد دانشگاه جورج تاون و مقام سابق جامعه اطلاعاتی آمریکا، در گفتوگو با تابناک درباره چشمانداز تنش میان ایران و آمریکا گفت ترامپ به نظر میرسد با ادامه وضعیت بنبست کنونی دستکم برای چند هفته آینده موافق باشد.
به گفته پیلار، در صورتی که ایران پیشاپیش امتیازات هستهای ارائه دهد، احتمال پذیرش توافق از سوی ترامپ وجود دارد؛ اما در غیر این صورت، آمریکا به رد ساختاری ادامه خواهد داد که در تفاهمنامه ژوئن منعکس شده بود.
عملیات آمریکا در تنگه هرمز چه اثری بر تصمیم ترامپ دارد؟
پیلار معتقد است یکی از عوامل تأثیرگذار بر تصمیم ترامپ این است که عملیات نیروی دریایی آمریکا در تنگه هرمز موفق شده صادرات نفت تولیدکنندگان عرب را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
به اعتقاد او، ترامپ احتمالاً تصور میکند این شرایط به نفع اوست و فشار اقتصادی بر ایران ادامه خواهد یافت، در حالی که آسیب ناشی از اختلال در تجارت نفت به سایر کشورها، از جمله آمریکا، کاهش پیدا میکند.
حمله آمریکا به ایران چه زمانی محتمل است؟
پیلار درباره احتمال حمله گسترده آمریکا به ایران گفت: «من معتقدم احتمال قابلتوجهی وجود دارد که پس از انتخابات کنگره، یک حمله بمباران جدید از سوی آمریکا یا آمریکا و اسرائیل رخ دهد.»
او مهمترین محدودیت ترامپ را نگرانی از افزایش دوباره قیمت انرژی عنوان کرد و گفت تشدید تنش میتواند به جمهوریخواهان در انتخابات آسیب بزند. به گفته پیلار، پس از پایان انتخابات این عامل دیگر مطرح نخواهد بود.
سناریوی احتمالی تنش ایران و آمریکا
پیلار معتقد است بنبست میان ایران و آمریکا احتمالاً برای چند هفته آینده ادامه خواهد داشت و پس از انتخابات آمریکا، خطر حملات بمباران جدید افزایش پیدا میکند.
به گفته او، پس از آن دو مسیر محتمل وجود دارد؛ نخست اینکه ترامپ «پیروزی» اعلام کند و توافقی مشابه تفاهمنامه ژوئن را بپذیرد و مدعی شود حملات نظامی، ایران را به امتیازدهی وادار کرده است.
مسیر دوم این است که توافق جدیدی حاصل نشود و ترامپ اجازه دهد بنبست ادامه پیدا کند و حتی ممکن است حل این مسئله را به جانشین خود در دو سال آینده واگذار کند.