به گزارش تازه‌نیوز، در حالی که ۷۰ درصد مردم هلند، ۶۵ درصد فرانسوی‌ها، ۶۱ درصد آلمانی‌ها و ۶۴ درصد آمریکایی‌ها معتقدند شبکه‌های اجتماعی برای دموکراسی کشورشان بیشتر مضر بوده‌اند، در نیجریه این رقم فقط ۱۱ درصد و در تایلند ۲۱ درصد است. پژوهش تازه مرکز پژوهشی Pew در ۳۷ کشور، شکافی قابل‌توجه را نشان می‌دهد: هرچه کشورها ثروتمندترند، شهروندان آنها با نگاه منفی‌تری به اثر شبکه‌های اجتماعی بر دموکراسی نگاه می‌کنند. این یافته، پرسش مهمی برای آینده رسانه، روزنامه‌نگاری آنلاین و پلتفرم‌های اجتماعی ایجاد می‌کند: آیا کاربران کشورهای توسعه‌یافته بیشتر با هزینه‌های پنهان اقتصاد توجه و الگوریتم‌ها مواجه شده‌اند؟
 
شکاف بزرگ میان کشورهای ثروتمند و کم‌درآمد
مطالعه Global Attitudes Survey 2026 مؤسسه پیو نشان می‌دهد در میان ۳۷ کشور بررسی‌شده، متوسط ۳۵ درصد از مردم گفته‌اند شبکه‌های اجتماعی برای دموکراسی کشورشان بیشتر «بد» بوده‌اند؛ در مقابل، ۵۵ درصد آن را بیشتر «خوب» ارزیابی کرده‌اند. اما این میانگین جهانی تفاوت بزرگی را میان کشورها پنهان می‌کند.
در کشورهای ثروتمند، نگاه منفی بسیار پررنگ‌تر است. در هلند ۷۰ درصد، فرانسه ۶۵ درصد، آمریکا ۶۴ درصد، آلمان ۶۱ درصد و بریتانیا ۵۶ درصد، اثر شبکه‌های اجتماعی بر دموکراسی را بیشتر منفی دانسته‌اند. در مقابل، این رقم در هند ۲۳ درصد، فیلیپین ۲۳ درصد، غنا ۲۱ درصد، تایلند ۲۱ درصد و نیجریه تنها ۱۱ درصد بوده است.
 
هلند از آمریکا هم بدبین‌تر شده است
یکی از جالب‌ترین تغییرات در این پژوهش به هلند مربوط می‌شود. در سال ۲۰۲۲، ۵۴ درصد هلندی‌ها شبکه‌های اجتماعی را برای دموکراسی بد می‌دانستند؛ این رقم در سال ۲۰۲۶ به ۷۰ درصد رسیده است.

در فرانسه نیز سهم افراد دارای نگاه منفی از ۵۱ به ۶۵ درصد و در آلمان از ۴۱ به ۶۱ درصد افزایش یافته است. در بریتانیا این رقم از ۴۸ به ۵۶ درصد و در کانادا از ۴۷ به ۵۵ درصد رسیده است. در مجموع، سهم افرادی که شبکه‌های اجتماعی را برای دموکراسی بد می‌دانند، در ۱۶ کشور از ۲۶ کشوری که داده قابل مقایسه وجود داشت، افزایش یافته است.
آمریکا اما وضعیت متفاوتی دارد. بیش از  ۶۴ درصد آمریکایی‌ها در سال ۲۰۲۶ چنین نظری دارند؛ تقریباً همان سطح سال ۲۰۲۲. بنابراین بخش مهمی از تغییرات اخیر در واقع در کشورهای دیگری رخ داده که حالا به سطح بدبینی مشاهده‌شده در آمریکا نزدیک‌تر شده‌اند.
 
مردم هنوز شبکه‌های اجتماعی را برای خبر می‌خواهند
پارادوکس اصلی همین‌جاست. افزایش بدبینی به معنای کنار گذاشتن شبکه‌های اجتماعی نیست.
در میان ۳۷ کشور، ۷۷ درصد مردم گفته‌اند اینترنت و شبکه‌های اجتماعی آنها را درباره رویدادهای جاری آگاه‌تر کرده‌اند. همچنین ۶۰ درصد معتقدند این فضا امکان داشتن صدای مؤثرتر در سیاست را افزایش داده است. یعنی همان پلتفرمی که از نگاه کاربران می‌تواند دموکراسی را تضعیف کند، همچنان یکی از مهم‌ترین مسیرهای دسترسی آنها به اطلاعات است.
 
۷۹ درصد؛ نگرانی درباره اطلاعات غلط
بزرگ‌ترین نگرانی در پژوهش Pew نه خود شبکه اجتماعی، بلکه قدرت آن برای انتشار و تقویت اطلاعات نادرست است.
میانه ۷۹ درصد از مردم در ۳۷ کشور گفته‌اند دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، مردم را برای دستکاری با اطلاعات غلط و شایعات آسیب‌پذیرتر کرده است. همچنین ۶۸ درصد معتقدند این فضا مردم را از نظر دیدگاه‌های سیاسی بیشتر از یکدیگر دور کرده است.
 
نسل جدید کاربران چه می‌گوید؟
نگاه منفی به شبکه‌های اجتماعی در همه گروه‌های سنی یکسان نیست.برای مثال در انگلیس ۶۰ درصد افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله اثر شبکه‌های اجتماعی بر دموکراسی را مثبت دانسته‌اند، در حالی که این رقم در میان افراد ۵۰ سال به بالا ۳۱ درصد است. در آمریکا نیز ۴۴ درصد افراد زیر ۳۵ سال نگاه مثبتی داشته‌اند، در مقابل ۲۸ درصد افراد ۵۰ ساله و بالاتر.

مسئله رسانه فقط «حضور در شبکه اجتماعی» نیست
مسئله اصلی، رابطه میان توزیع خبر و اعتماد است. رسانه‌ای که صرفاً برای گرفتن کلیک، محتوا را با منطق الگوریتم تولید کند، وارد رقابتی می‌شود که پلتفرم‌ها در آن دست بالا را دارند. اما رسانه‌ای که بتواند منبع، روش جمع‌آوری اطلاعات، شواهد و مرز میان خبر و نظر را شفاف کند، می‌تواند از چیزی استفاده کند که شبکه‌های اجتماعی به‌تنهایی نمی‌توانند به‌سادگی تولید کنند: اعتماد قابل تشخیص!