به گزارش تازه نیوز، هوش مصنوعی ممکن است بدون تعطیلی حتی یک روزنامه، قدرت رسانهها را بهشدت تضعیف کند: کافی است مخاطبان پاسخ پرسشهایشان را از دستیارهای هوشمند بگیرند، بیآنکه بدانند اطلاعات از کدام رسانه آمده است. گزارش تازه مرکز Tow-Knight دانشگاه CUNY هشدار میدهد که آینده روزنامهنگاری فقط به تولید خبر وابسته نیست؛ بلکه به این بستگی دارد که چه کسی اطلاعات را انتخاب میکند، چه کسی آن را به پاسخ تبدیل میکند و چه کسی کنترل ارتباط با مخاطب را در دست دارد.
سه لایهای که آینده رسانه را میسازند
این گزارش، حاصل یک سال گفتوگو با روزنامهنگاران، متخصصان فناوری، سرمایهگذاران و پژوهشگران است.
مدل پیشنهادی گزارش سه لایه دارد:
لایه اول؛ شناسایی نیاز مخاطب: محصولاتی که تشخیص میدهند کاربران به دنبال چه اطلاعاتی هستند و چگونه باید به آن دسترسی پیدا کنند.
لایه دوم؛ ترکیب و تولید پاسخ: سامانههای هوش مصنوعی که اطلاعات منابع مختلف را جمعآوری میکنند، به هم پیوند میدهند و در قالب پاسخی متناسب با پرسش مخاطب ارائه میکنند.
لایه سوم؛ تولید گزارش اصلی: سازمانهای خبری، خبرنگاران و تحریریههایی که اطلاعات را از طریق گزارشگری میدانی، مصاحبه، تحقیق و راستیآزمایی تولید میکنند.
مسئله اصلی این است که ممکن است سازمان خبری همچنان هزینه تولید گزارش را بپردازد، اما کنترل نحوه عرضه آن و رابطه مستقیم با مخاطب را به لایههای بالاتر واگذار کند.
ارزش خبر دیگر فقط در انتشار آن نیست
در مدل سنتی، رسانه خبر را تولید و منتشر میکند و مخاطب برای خواندن آن به وبسایت یا اپلیکیشن مراجعه میکند. اما در الگوی جدید، کاربر میتواند پرسشی مشخص مطرح کند و دستیار هوش مصنوعی پاسخ را از چند منبع استخراج و ترکیب کند.
در چنین شرایطی، حتی یک گزارش اختصاصی و پرهزینه ممکن است پس از انتشار به مجموعهای از اطلاعات قابلخلاصهسازی تبدیل شود. مخاطب پاسخ را دریافت میکند، اما لزوماً به وبسایت رسانه مراجعه نمیکند یا نام تولیدکننده اصلی اطلاعات را به خاطر نمیسپارد.
آیا هوش مصنوعی میتواند به نفع مخاطبان باشد؟
گزارش صرفاً تصویری بدبینانه ترسیم نمیکند. سامانههای هوشمند میتوانند به نیازهایی پاسخ دهند که رسانههای سنتی به دلیل محدودیت منابع و هزینه، کمتر به آنها پرداختهاند.
برای مثال، خانوادهای ممکن است بخواهد بداند کاهش بودجه یک مدرسه دقیقاً چه تأثیری بر کلاسهای فرزندش خواهد داشت. چنین پرسشی شاید بهاندازه کافی گسترده نباشد که یک رسانه بزرگ برای آن گزارش مستقلی تولید کند؛ اما یک سامانه هوش مصنوعی میتواند گزارشهای موجود، اسناد عمومی و اطلاعات محلی را کنار هم بگذارد و پاسخی متناسب با نیاز همان خانواده ارائه دهد.
راه نجات تحریریهها چیست؟
گزارش Tow-Knight چند مسیر را برای رسانهها مطرح میکند: سرمایهگذاری بر گزارشگری اصیل و متمایز، تقویت ارتباط مستقیم با جوامع مخاطب، کمک به مردم برای پیدا کردن اطلاعات موردنیازشان و فراهم کردن اطلاعات تأییدشده برای استفاده سامانههای دیگر.
همچنین، نویسندگان بر ضرورت استانداردهای مشترک تأکید دارند تا منبع، زمینه و اطلاعات ضروری همراه دادهها باقی بماند و روشنتر شود که سامانههای هوش مصنوعی چگونه منابع را انتخاب و پاسخها را تنظیم میکنند.
این رویکرد به همکاری میان رسانهها، شرکتهای فناوری، دانشگاهها، کتابخانهها و نهادهای عمومی نیاز دارد؛ زیرا مسئله فقط آینده یک ناشر نیست، بلکه کیفیت زیرساخت اطلاعاتی جامعه است.
رقابت آینده بر سر اعتماد و دسترسی است
پیام اصلی گزارش روشن است: رسانهها نمیتوانند صرفاً با افزایش حجم تولید محتوا در عصر هوش مصنوعی موقعیت خود را حفظ کنند. آنها باید مشخص کنند چه ارزشی ارائه میدهند که بهسادگی قابل جایگزینی نیست و چگونه ارتباط خود را با مخاطب حفظ میکنند.
در این رقابت، گزارشگری اختصاصی، تخصص موضوعی، شناخت نیازهای محلی، اعتبار منابع و اعتماد مخاطب اهمیت بیشتری پیدا میکنند. اما این مزیتها تنها زمانی به بقای اقتصادی رسانه کمک میکنند که راهی برای تأمین هزینه تولید و حفظ رابطه با مخاطبان نیز وجود داشته باشد.
در نهایت، پرسش تعیینکننده این نیست که آیا هوش مصنوعی خبر تولید خواهد کرد یا نه؛ بلکه این است که آیا رسانههای حرفهای همچنان در تعیین آنچه جامعه میداند نقش خواهند داشت یا به تأمینکنندگان اطلاعات برای سامانههایی تبدیل میشوند که دیگران کنترلشان میکنند.