یدیعوت آحارونت نوشت: پیشنهاد جدیدی که از سوی چهرههای سیاسی نزدیک به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و همچنین ائتلافی که در تلاش برای جایگزینی اوست، در دست بررسی قرار دارد، میتواند زمینه تشکیل یک دولت وحدت ملی را فراهم کند؛ دولتی که در آن نتانیاهو به مدت دو سال نخستوزیر باشد و سپس در سال ۲۰۲۸ به مقام ریاستجمهوری برسد.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده است: این ایده که در حال حاضر میان چهرههایی از هر دو جناح سیاسی مورد بحث قرار دارد، با هدف رفع یکی از اصلیترین موانع توافق برای تقسیم قدرت مطرح شده است: اینکه چگونه میتوان اطمینان حاصل کرد نتانیاهو پس از پایان دوره نخستوزیری خود در چارچوب توافق چرخشی، واقعاً از دفتر نخستوزیری کنارهگیری خواهد کرد.
گفتوگوهای اخیر با نتانیاهو یا نمایندگان او نشان میدهد که وی حاضر نیست در هیچ دولت وحدتی، نوبت نخست نخستوزیری را به طرف مقابل واگذار کند. او اصرار دارد که دو سال نخست را در مقام نخستوزیر سپری کند؛ دورهای که تقریباً با باقیمانده دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، همزمان خواهد بود.
با این حال، نگرانی اصلی شرکای احتمالی ائتلاف او، سابقه توافق چرخشی پیشین نتانیاهو با بنی گانتس است؛ توافقی که باعث شده آنها نسبت به تکرار چنین ترتیبی، بدون تضمین اجرای آن، بدبین باشند.
به همین دلیل، طی روزهای اخیر، چهرههایی از اردوگاه نتانیاهو و ائتلاف به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس حزب «یاشار!»، بررسی یک مؤلفه جدید در مذاکرات را آغاز کردهاند: انتخاب رئیسجمهور بعدی اسرائیل.
دوران ریاستجمهوری اسحاق هرتزوگ قرار است در ۷ ژوئیه ۲۰۲۸ به پایان برسد؛ یعنی حدود یک سال و نیم دیگر. این تاریخ به زمان اجرای توافق چرخشی پیشنهادی میان نتانیاهو و آیزنکوت، در صورت تشکیل دولت وحدت بر اساس ترتیبات مورد بحث، نزدیک است.
ایده مطرحشده این است که قانونی تصویب یا اصلاح شود تا انتخابات ریاستجمهوری پیش از سوگند خوردن دولت جدید برگزار شود. بر اساس این طرح، نتانیاهو میتواند از پیش بهعنوان جانشین هرتزوگ انتخاب شود و همین مسئله انگیزهای ملموس برای کنارهگیری او از نخستوزیری در زمان اجرای توافق چرخشی ایجاد کند.
در این صورت، آیزنکوت یا رهبر دیگری که از سوی ائتلاف مخالف نتانیاهو انتخاب شود، به مقام نخستوزیری خواهد رسید.
با این حال، هنوز مشخص نیست که نتانیاهو یا آیزنکوت با این پیشنهاد موافقت کردهاند یا حتی علاقهای به آن نشان دادهاند. این ایده طی روزهای اخیر از سوی چهرههای سیاسی نزدیک به دو طرف مطرح شده، اما هنوز هیچ توافقی درباره آن حاصل نشده است.
در داخل حزب لیکود، برخی مقامها در تلاشاند فرمولی پیدا کنند که تعهد نتانیاهو به پایبندی به توافق چرخشی را تضمین کند. پیشنهاد آنها شامل اصلاح قانون پیش از تشکیل دولت جدید است.
بر اساس اصلاحیه پیشنهادی، انتخابات ریاستجمهوری میتواند تا دو سال پیش از پایان دوره رئیسجمهور مستقر برگزار شود؛ در حالی که طبق قانون فعلی، این انتخابات تنها در فاصله ۹۰ روز مانده به پایان دوره ریاستجمهوری امکانپذیر است.
این تغییر قانونی امکان انتخاب زودهنگام نتانیاهو بهعنوان جانشین هرتزوگ را فراهم میکند و میتواند یکی از اصلیترین موانع بر سر راه توافق برای تشکیل دولت وحدت را برطرف سازد.
تبادل اتهام میان لیکود و حزب آیزنکوت در حالی که مذاکرات ادامه دارد
در همین حال، حزب لیکود اعلام کرد دور دیگری از مذاکرات ائتلافی با حزب «یشار!» به رهبری آیزنکوت، روز یکشنبه برگزار خواهد شد.
لیکود در بیانیه خود بهشدت از حزب «یشار!» و دیگر احزابی که به دنبال جایگزینی نتانیاهو هستند انتقاد کرد، اما در عین حال اعلام کرد که با برگزاری نشست دیگری موافقت کرده است؛ زیرا به گفته این حزب، «وحدت ملی، نیاز امروز کشور است.»
این بیانیه در شرایطی منتشر شد که تنشها میان دو اردوگاه سیاسی همچنان ادامه دارد. یائیر لاپید، رهبر حزب یش عتید، تنها یک روز پس از دیدار طولانی نفتالی بنت، دیگر چهره ارشد این ائتلاف، با نخستوزیر، بهشدت از نتانیاهو انتقاد کرد.
لاپید گفت: «اگر نتانیاهو را در سریعترین زمان ممکن از قدرت برکنار نکنیم و دولتی تشکیل ندهیم که امنیت را برای اسرائیلیها تأمین کند و به بدترین بحران دیپلماتیک تاریخ ما پایان دهد، این اقدامی جنونآمیز و خطری برای مردم اسرائیل خواهد بود.»
روابط میان احزاب از پیش نیز متشنج بود و حزب لیکود رقبای سیاسی خود را متهم میکرد که در مسیر تلاشها برای تشکیل دولت وحدت کارشکنی میکنند.
هیلی تروپر، نماینده حزب لیکود در کنست که در مذاکرات نمایندگی آیزنکوت را بر عهده دارد، این اتهامات را رد کرد و گفت لیکود بارها درخواستها برای ادامه مذاکرات را رد کرده است.
تروپر گفت: «تقریباً یک هفته است که از زمان نخستین نشست مذاکراتی میگذرد و ما از آن زمان بارها با لیکود تماس گرفتهایم تا جلسات بعدی را هماهنگ کنیم. من به نمایندگی از گادی آیزنکوت، درخواستهای مکرری مطرح کردم. او با حسننیت و تمایل واقعی برای تشکیل یک دولت فراگیر، وارد دور فشرده مذاکرات شد. اما لیکود بارها از تعیین زمان جلسات خودداری کرد و هر بار بهانه متفاوتی آورد. کسانی که واقعاً خواهان وحدت هستند، اینگونه رفتار نمیکنند.»
تروپر گفت افکار عمومی انتظار دارد رهبران سیاسی فوریت شرایط را درک کنند و متناسب با آن دست به اقدام بزنند.
او افزود: «شهروندان اسرائیلی انتظار دارند رهبرانشان شرایط را درک کنند و با احساس فوریت و ارادهای واقعی وارد اتاق مذاکرات شوند. مردم باید بدانند که لیکود، با وجود اظهارات پرطمطراقش، از اقدام عملی طفره میرود.»
وی ادامه داد: «از نظر ما، نشست مذاکراتی میان نمایندگان دو طرف میتواند حتی همین امشب برگزار شود. در هر صورت، ما نمیتوانیم تسلیم شویم. به دستور گادی آیزنکوت، هیچ تلاشی را فروگذار نخواهیم کرد و تمام تلاش خود را برای تشکیل هرچه سریعتر دولتی که به نفع اسرائیل باشد، به کار خواهیم گرفت.»
در حال حاضر، پیشنهاد مربوط به ریاستجمهوری یکی از چندین ایدهای است که در شرایط تلاش احزاب برای غلبه بر اختلافاتشان مورد بررسی قرار دارد.
محور اصلی این پیشنهاد آن است که با ارائه نقشی در آینده به نتانیاهو، کنارهگیری از نخستوزیری برای او قابلقبولتر شود و در عین حال، شرکای احتمالیاش اطمینان بیشتری پیدا کنند که او به توافق پایبند خواهد ماند.