بازار ارز ماههای اخیر را در فضایی محتاطه و پرریسک سپری میکند، به گونهای که فاز سیاسی برداشته و با هر خبر یا اظهار نظری، کاهش یا افزایش مییابد.
در کنار ریسکهای سیاسی، افزایش تقاضای فصلی پایان سال و سفرهای نوروزی نیز به رشد تقاضای اسکناس آمریکایی دامن زده است. ترکیب این دو عامل یعنی ریسک سیاسی و تقاضای فصلی، شرایطی را ایجاد کرده که بازار تمایل بیشتری به حفظ موقعیتهای خرید دارد تا فروش؛ اما قیمت دلار تا نتیجه نهایی مذاکرات به چه سمت و سویی میرود و آیا در صورت وقوع درگیری نظامی، قیمت دلار مسیر افزایش را طی خواهد کرد یا کاهش؟
چرخه باطل افزایش قیمت ارز برای حفظ بازار کالاها
کامران ندری، اقتصاددان در مورد پیش بینی قیمت دلار در کوتاه مدت و بلندمدت به اقتصاد۲۴ گفت: دو عامل تورم داخلی و درآمدهای نفتی در بلندمدت روی قیمت دلار تعیینکننده است.
وی ادامه داد: بخش عمده تورم داخلی به رشد نقدینگی ارتباط پیدا میکند و روی نرخ ارز میتواند اثرگذار باشد، چون با افزایش قیمت کالاهای داخلی، درجه رقابتپذیری کالاهای ما نسبت به کالاهای خارجی کاهش پیدا میکند؛ بنابراین دولت برای حفظ رقابتپذیری کالاها مجبور میشود که اجازه دهد تا نرخ ارز افزایش پیدا کند تا تقاضای خارجی برای کالاهای صادراتی ما کاهش پیدا نکند.
نرخ ارز در کشور تابع سیاست بانک مرکزی است
این اقتصاددان، عامل دوم موثر بر قیمت دلار در بلندمدت را درآمدهای نفتی در کنار سیاست بانک مرکزی در مورد نرخ ارز دانست و گفت: اگر درآمدهای نفتی افزایش پیدا کند و سیاست بانک مرکزی سرکوب نرخ ارز باشد، با وجود تورمی که میتواند باعث افزایش نرخ ارز باشد، بانک مرکزی به کمک درآمدهای نفتی که بخشی از آن به این بانک میآید، میتواند نرخ ارز را سرکوب کند.
ندری در مورد پیشبینی نرخ ارز در کوتاهمدت نیز به اقتصاد ۲۴ گفت: نرخ دلار در کوتاهمدت تا حدود زیادی تابع اخبار مثبت و منفی تحریمها، نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا و تشدید یا کاهش احتمال درگیری نظامی بین دو کشور است. بنابراین، عوامل روانی ناشی از این اخبار میتواند روی نرخ ارز اثرگذار باشد.
میزان کاهش قیمت دلار بستگی به نوع توافق ایران و آمریکا دارد
به گفته این اقتصاددان، بانک مرکزی نمیتواند عامل روانی ناشی از این اخبار را مدیریت کند. بنابراین، اخبار منفی میتواند روی نرخ ارز اثر منفی گذاشته و باعث افزایش نرخ ارز شود. در مقابل، اخبار مثبت در مورد مذاکرات تا حدودی باعث کاهش نرخ ارز خواهد شد، بنابراین در کوتاهمدت این اخبار مثبت و منفی در مورد مذاکرات و سیاست خارجی و رابطه ما با آمریکا و مسائل تحریمی است که قیمت دلار را هدایت میکند و تاثیر آنها تاثیر قابل ملاحظهای است.
ندری در پاسخ به این سوالی مبنی بر اینکه «توافق ایران و آمریکا چقدر روی قیمت دلار اثرگذار خواهد بود و آیا سقوط قیمت دلار نزدیک است یا خیر؟» گفت: میزان تاثیر این توافق بر قیمت دلار در حال حاضر قابل پیشبینی نیست و بسته به این است که چه توافقی حاصل شود و آیا این توافق فقط از نوع ترک تخاصم خواهد بود یا تحریمها به کلی برداشته میشود و البته با چه سرعتی، چه نوع تحریمهایی برداشته خواهد شد.
قیمت دلار با وقوع جنگ قابل پیش بینی نیست
این اقتصاددان گفت: هر نوع توافقی میان ایران و آمریکا، یک خبر مثبت است و میتواند جو روانی را در بازار ارز آرام کند و قیمت دلار را کاهش دهد. البته میزان این تاثیر بسته به نوع توافق و میزان موفقیتآمیز بودن و جمعبندی آن خواهد داشت.
ندری در مورد سناریوی مقابل یعنی درگیری نظامی میان ایران و آمریکا گفت: در صورت درگیری نظامی میان ایران و آمریکا، قیمت دلار غیر قابل پیش بینی است، چون ممکن است فعالیتهای اقتصادی و تولید متوقف شود و اصلا قابل پیشبینی نیست که چه اتفاقی برای نرخ ارز خواهد افتاد.
دو راهی قیمت دلار در صورت وقوع جنگ
این اقتصاددان با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و کاهش قیمت دلار به دلیل توقف فعالیتهای اقتصادی، گفت: در سناریوی نخست، اگر درگیری نظامی اتفاق بیفتد، ممکن است تجربه جنگ ۱۲ روزه تکرار شود و کسب و کارها و بازارهای دارایی و ازجمله معاملات ارز به طور موقت تعطیل شود. بنابراین، نرخ ارز کاهش خواهد یافت.
ندری در مورد سناریوی دوم در صورت درگیری نظامی احتمالی، گفت: اگر کسب و کارها تعطیل نشوند و به فعالیت خود ادامه بدهند، ممکن است در اثر درگیری نظامی فروش نفت ما متوقف شود و درآمد نفتی ما کاهش پیدا کند، در این صورت، نرخ دلار به شدت افزایش خواهد یافت.
وی خاطرنشان کرد: اینکه در صورت درگیری نظامی کدام سناریو به طور قطع اتفاق خواهد افتاد، مشخص نیست ولی سناریوی دوم محتملتر است.